Eserler · Uygurca

Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

Uygur 13. yy. (?) Düzyazı kısaltma: Mait metin aranabilir

Kaynak yayın

GENG Shimin - Hans-Joachim Klimkeit - Jens Peter Laut 1988. “‘Das Ersheinen des Bodisattva’, Das 11. Kapitel der Hami-Handschrift der Maitrisimit” Altorientalische Forschungen, 15 2, Berlin, s. 315-366.
TEKİN, Şinasi 1976. “Uygurca Metinler II, Maytrısimit, Burkancılarıng Mehdîsi, Maitreya ile Buluşma Uygurca iptidaî bir dram (Burkancılığın vaiphasika tarikatine ait bir esrin Uygurcası), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Ankara.
TEKİN, Şinasi 1980. Maitrisimit nom bitig, Die uigurische Übersetzung eines Werkes der buddhistischen Vaibhāṣika-Schule, Berliner Turfantexte IX, Schriften zur Geschichte und Kultur des Alten Orients, Akademie der Wissenschaften der DDR Zentralintitut für Alte Geschichte und Archäologie, Akademie-Verlag, Berlin.

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

1.251

cümle

21.653

sözcük

6.230

ayrı biçim

3.877

tek geçişli

%62,2 (hapax)

0,592

STTR

standart tür/sözcük

17,3

sözcük / cümle

5,65

harf / sözcük

Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

En sık içerik sözcükleri

En sık ikili öbekler

Metin

Çeviriyazı işaretleri

(a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
[ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
<l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
{l} Editörün fazlalık saydığı
⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

Mai.Tek.001.01

[yükünç] ertimlig turur..

Mai.Tek.001.02

öz yaş kentü ürlüksü(z) meŋüsüz erür..

Mai.Tek.001.03

ed tavar kentü artayur buzulur yoḳ kurug emgek tözlüg adalıg turur..

Mai.Tek.001.05–09

anı üçün inçe saḳınu etgintimiz.. ilki ajunta üküş türl(ü)g buyan edgü kılınç kılmış ogrınta silik ... / / / ... / / / - -ta tükel(l)ig alp bulġulug kişi et-özin bultum..

Mai.Tek.001.10–12

edgü ög kaŋ ... silik tutdum.. ög kaŋ teg eçim sıntar selike bu maytrı(sm)it nom bititigeli ötüntümüz erti..

Mai.Tek.001.13–19

muna ertimlig et-özümüz ertip barsar al(ku) ed tavar barça tolp karılsar alp bulġu--lug kişi et-özin bulmışım yoḳsuz bolġay anın amtı türk yigit erken kayu erser bir nom bitig biti--telim burkan şazınınta nomka ulag sapag asag tusu kılmış bolalım

Mai.Tek.001.20–24

tėp ol oġurka kataglananıp bu teŋri burkannıŋ üç asaŋı yüz m(a)aḳ(a)lp--ta kataglanmışın tujit teŋri yėri--ntin kodı ėnip ajun tutup toġa yarlıḳamışı[n]

Mai.Tek.001.25–28

evde ünüp altı yıl tapavan berkte duşkaraçar emgek emgenmişin viçrazan örgün üze olurup tört türlüg şamnu süsin utup töz--kerinçsiz burkan kutın bulmışın

Mai.Tek.001.29–34

nomlug tilgen tevirip bėş pançaḳi toyınlarag sekiz tümen teŋrilerig kutġarmışın ulatı bėş yigirmi asaŋı nayut sanınça vayanıḳi tınlıglarag kutġaru yarlıḳap kaujnaġar kentke (ya)kın şalavan berkte kalı(nçsız)

Mai.Tek.001.35–39

arkaüç p(a)t(a)r nırvanka kirü kirü yarlıḳamışıŋa tegi alku nomlarag uḳıtdaçı maytrısmit yėti otuz ülüş ulug nom bitigig bititü ü tegintimiz.. bu nom bitimiş buyan edgü kılınç ülüşin evirer-biz..

Mai.Tek.001.40–46

közünü turur kut teŋrisi teg ögümüz kün silig kunçuy yüz yılka tegi uzun özin kalın kutın igsiz toġasız adasız tudasız ögrünçü meŋin yirtinçü meŋisin ürke ögrünçülüg ermeki bolzun .:.

Mai.Tek.001.47–50

m(u)nta turmış buyan edgü kılınç öŋ ülüg evirer-men aŋilki teŋri burkannıŋ isig özin satag yulug bėrip

Mai.Tek.001.51–56

sataġın almış nomlug erdnig küzetdeçi ezrua hormuzta vişnu m(a)heşv(a)ri tört m(a)ha-raçlarda ulatı kamag şazın küzetdeçi kutlar vahşikler nivazıḳi teŋrilerke kamagka tüzü öŋ ülüg bolzun

Mai.Tek.001.57–61

bu buyan küçinte teŋridem kutı küçi çog yalınları aşıl--maḳı bolzun teŋridem közin berü kayıp balıḳ uluşug burkan şazının kop adada küyü küzedü tutmaḳı bolzun..

Mai.Tek.001.62–66

taḳı yėme b(u) buyan edgü kılınç közünür üd(te) amraḳ ėçimiz kutbulmuş oġul ınanç silik teŋri bėrmiş oġul ınanç ekemiz yıpar kamaġuḳa öŋ ülüg bolmaḳı bolzun

Mai.Tek.001.67

bu buyan (k)üçinte közünür et-özleri adasız (tudasız) uzun kalın kutın12 = 4a 414 ölürür atlıg boşġutsuz tınlıg bar tömkesiz üçün arhant kutın bulur..

Mai.Tek.00204–00206

yine yine tayar ol antag (nız)vanı basınçıŋa ulınıp kentü (et)özin ölürüp nırvanka barır..

Mai.Tek.00207–00209

kaltı ġotiki atlıg arhant toyın kentü yülügüsi üze bogzın bıçıp nırvanka bardı..

Mai.Tek.00210

bu üçünç boşġutsuz arhant dıntar tėtir..

Mai.Tek.00211–00214

yėme ök et-özin küzedür atlıg boşġutsuz tınlıg bar ençe yėme tömke biliglig erser inçip et-öz--in artuḳ saḳlanu tutar..

Mai.Tek.00215–00216

arhant kutın bulup taymaz bu törtünç boşġutsuz arhant dıntar tėtir..

Mai.Tek.00217–00224

taḳı yėme tebrençsiz turmış atlıg boşġut--suz tınlıg ba rneçe yėme arhant kutıntın kayġulug tıltaglar ötrü tursar inçip et-özin küz--edmeser saḳlanmasar yėme arhant kutıntın yėme arıtı taym(az) (bu) bėşinç boşġutsuz arhant dı(ntar) erür..

Mai.Tek.00225–00228

taḳı yėme topulur tözlüg atlıg boşġutsuz tınlıg bar kim kam(ag-) -da üstünki arhantlarnınŋ edgüsin erdemin bulġalı tegimlig bolur..

Mai.Tek.00229–00231

bu erür altınç boşġuts(uz) arhant dıntar.. taḳı yėme bar bu kanımaḳsız telgenmeksiz tö(zlüg) ... titıḳ utġuratı otraḳ(a) ...

Mai.Tek.00232–00234

arkayükünç iki yigirmi p(a)t(a)r arhant kutın bulup taymaḳ tüş--mekke arıtı korkmaz bu yitinç boşġutsuz arhant dıntar erür..

Mai.Tek.00235–00241

taḳı yėme bir bilge biligin kutrulmış atlıg boşġutsuz tınl(ı)ġ (bar) kim bilge bilig küç--inte nız- -vanılag yaġı--larag utmış inçip öçmek dyan samarda ulatı dyan saḳı--nçlar üze erk tarta umaz

Mai.Tek.00242–00248

bu erür sekizinç boşġutsuz arhnt dıntar taḳı yėme bar ikidin sıŋar ülüşin kutrulmış atlıg boşġutsuz tözün tınlıg kim alku nizvanılarag arıtı alkmış alku dyan samarlar üze erk türk (bo)lmış bu erür..

Mai.Tek.00249–00255

toḳuzunç boş--ġutsuz arhant dıntar bu muntag tülüg tözünlerin tıḳmış teg tolu bursoŋ kuvrag erdni (tėtirler).. kim hormuzta teŋri--(te) ulatı ulug küçlüg teŋri--(ler) kirit atlıg dıdımlıg başları üze

Mai.Tek.00256

yinçürü töpün yükünmiş tözün bursoŋ kuvrag erdni kutıŋa men kirtülüg upası (bo)z bay tirek yidleg birle (ė)lgimizni kavşurup töpümin (yėr)ke tegürüp ayayu aġırlayu (yinçürü) (y)ükünür-mėn taḳı yėme yüz kalp üç asanki üdte berü paramantal yolta kataglanu tükel türlüg burkan kutıŋa yivikin yivitip tözkerinçsiz burkan kutılıg

Mai.Tek.003.06–10

ç(a)ḳr(a)v(a)rt ėlig kan ornıŋa olurġulug tigin öge atıŋa abişıḳ kılmış bėş ajun tınlıglarag urunçaḳ tegin--miş

Mai.Tek.003.11–14

bėş yigirmi asaŋı nayut sanı--nça tınlıg oglanınıŋ umu(ġı) ınag kin kelir üdün sekiz tü--men yaşlag tınlıglarnıŋ öz--inte yaşınta

Mai.Tek.003.15–23

tört erdnilig yarataglag sekiz tümen tört mıŋ kent uluşlarda barça--da baştın açsız kızsız kısıg--sız kavrıgsız yaġısız börisiz basınç--sız unçsuz irtsiz birtsiz muŋsuz taḳsız telim taşım bay barımlıg sansız üküş kötişvr bayaġut--lar evleri barkları öz tıḳ- vityas--tan yigi

Mai.Tek.003.24–31

sekiz yigirmi ulug ... -in itilmiş kayların beltirler--in yarataglag yėr teŋrisiniŋ dıdımı pasaḳiŋe oḳşatı kutlug--da kutlug kitumati atlıg kent uluşta sekiz yigirmi vityastan şasatar boşġunmış közünür kut teŋrisiŋ yüleşi brhmayu atlıg bramanlar ėligintin brhmavati

Mai.Tek.003.32–34

arkayükünç üç yigirmi p(a)t(a)r atlıg ög işıḳe oḳşatı katun--tın tuġup belgülüg bolup burkan kutın bulu yarlıḳadaçı

Mai.Tek.003.35–39

tujit teŋri yėrinteki uçadivaç atlıg karşıda oluru yarlıḳar ayagka tegimlig tözün maytrı bodis(a)v(a)t kutıŋa yene yene

Mai.Tek.003.40–43

yalvara inçke ötüg ötünü et-özümin (uru)nçaḳ tutuzu kop ajuntaḳı et-öz--in yinçürü töpün yükünür-men kim yėme

Mai.Tek.003.44–46

taḳı teŋri teŋrisi burkan nırvanka barmışta kin şazanta ulug tusu kıltı--lar..

Mai.Tek.003.47–51

enetkek ilteki vaybaş şastar yaratdaçı karungrivi sanġabtri ġunaprabi manoratide ulatı baḳşılar kutıŋa yükünür-men taḳı yėme antada basa üküş türlüg nom bitig--(ig) bititdiler.. yaratdılar..

Mai.Tek.003.52–55

saḳntili ..- / / şuri ġotıḳi matraçiti aşvaġo--(şata) ulatı bodis(a)v(a)t baḳşılar (kut)ıŋa ayayu aġırlayu yinçürü yükünür-men..

Mai.Tek.003.56–61

taḳı yėme tört küşen uluşta baḳşılar boltı--lar kim burkan şazınıŋa ulug asag tusu kıltılar budaraḳişit srvaraḳişti ajoḳraḳkişiti olarka yėme yinçürü yükünür--men