Eserler · Karahanlı Türkçesi
DLT’deki Türkçe parçalar
Karahanlı 11. yy.
Düzyazı-Şiir
kısaltma: DLT metin aranabilir
Kaynak yayın
- TEKİN, Talat 1989. XI. Yüzyıl Türk Şiiri, Dįvānu Luġāti’t-Türk’teki Manzum Parçalar, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara.
Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.
Sayılarla
251
cümle
2.900
sözcük
1.784
ayrı biçim
1.364
tek geçişli
%76,5 (hapax)
0,710
STTR
standart tür/sözcük
11,6
sözcük / cümle
5,26
harf / sözcük
En sık içerik sözcükleri
- bolup19
- körüp16
- eren15
- ajun13
- tawar12
- tutar12
- erdem11
- ḳara10
- alıp9
- başı9
- kelse9
- kişi9
- tapa9
- bilge8
- kün8
- telim8
- turup8
- tün8
- yaġı8
- öter8
- aġdı7
- bolmas7
- bulıt7
- kelip7
- közüm7
- suwın7
- yeme7
- öḍlek7
- ḳızıl7
- arıġ6
- başın6
- eḍgü6
- keldi6
- köŋlüm6
- tutup6
- çeçek6
- ölüm6
- ḳodı6
- ḳuş6
- alp5
En sık ikili öbekler
tün kün 8altun kümüş 3bolup ol 3kelse ḳalı 3kim tutar 3köŋlüm aŋar 3alplar başın 2anın kiçtimiz 2apaŋ terkenim 2arslanlayu kükrelim 2aydım aŋar 2aydım emdi 2aġdı ḳızıl 2aşın taturġan 2aḳtı aḳın 2bardı eren 2bastı ölüm 2bayraḳ toġdı 2baġrım başın 2başı tıġdı 2begi çertilür 2bilge erig 2bilge kişi 2birip boşuttum 2
Metin
Çeviriyazı işaretleri
- (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
- [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
- <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
- {l} Editörün fazlalık saydığı
- ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
- ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.
İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.
DLT I, 34
ḳuş ḳanatın, er atın
DLT I, 41
Alp yaġıda, alçaḳ çoġıda
DLT I, 466
Yir basruḳı taġ, boḍun basruḳı beg
DLT I, 100
Taġıġ uḳruḳın egmes tengizni ḳayġıḳın bögmes
DLT I, 3388
Alp çerigde bilge tirigde
DLT III, 33
Anası tewlüg yuwḳa yapar, oglı tetik ḳoşa ḳapar
DLT I, 474
ḳız birle küreşme, ḳısraḳ birle yarışma
DLT I, 75
Alımçı arslan, birimçi sıçgan
DLT I, 79
Aç ne yimes, tok ne times
DLT I, 119
Oġlaḳ yiliksiz, oġlan biligsiz
DLT I, 182
Alplar birle uruşma, begler birle turuşma
DLT III, 104
Kişi sözleşü yılḳı yıḍlaşu
DLT III, 232
ḳuş balası ḳusunçıġ, ıt balası oḫşançıġ
DLT I, 349
Tatsız Türk bolmas, başsız börk bolmas
DLT I, 516
Suburġanda ew bolmas, topurġanda aw bolmas
DLT I, 516
Telim sözüg uḳsa bolmas, yalım ḳaya yıḳsa bolmas
DLT I, 41
Alp Er Toŋa öldi-müİsiz ajun ḳaldı-muÖḍlek öçin aldı-muErildi yürek yırtılur
DLT II, 234
Öḍlek yaraġ küzettiOġrı tuzaḳ uzattıBegler begin azıttıḳaçsa ḳalı ḳurtulur
DLT II, 335
Öḍlek küni tawraturYalŋuḳ küçin kewretürErdin ajun sewritürḲaçsa taḳı ertilür
DLT I, 160
Ögreyüki mundaġ oḳMunda aḍın tıldaġ oḳAtsa ajun uġrap oḳTaġlar başı kertilür
DLT I. 486
Begler atın arġurupḲaḍġu anı torġurupMeŋzi yüzi sarġarıpKürküm aŋar türtülür
DLT I, 188
Ulşıp eren börleyüYırtıp yaḳa orlayuSıḳrıp üni yurlayuSıġtap közi örtülür
DLT I, 245
Köŋlüm için örtediBütmiş başıġ ḳartadıKeçmiş öḍüg irtediTün kün keçip irtelür
DLT III. 41
öḍlek arıġ kewrediTunçıġ yawuz towradıErdem yeme sewrediAjun begi çertilür
DLT I. 102
öḍlek ḳamuġ köfrediErdem arıġ sewrediYunçıġ yawuz towradıErdem begi çertilür
DLT III, 303
Bilge bögü yunçıdıAjun anı yançıdıErdem eti tınçıdıYerke tegip sürtülür
DLT II, 74
Erdi aşın taturġanTawlaḳ yaġıġ ḳatarġatıBoynıtı tutup ḳadırġanBastı ölüm aġtaru
DLT II, 74
Erdi aşın taturġanYawlaḳ yaġıġ ḳaçurġanOġraḳ süsin ḳaytarġanBastı ölüm aḫtaru
DLT I, 522
Taġı otın öçürgenToydın anı köçürgenİşler üzüp keçürgenTegdi oḳı öldürü
DLT II, 53
Turġan uluġ ışlaḳaTirgi urup aşlaḳaTumluġ ḳadır ḳışlaḳaḲoḍtı erig umduru
DLT I, 210
Idu birip boşuttumTawar yuluġ taşuttumEren essin eşüttümYükin barça özi çıġdı
DLT I, 300
Begim özin oġurladıTaraġ bilip uġurladıUluġ teŋri aġırladıAnın ḳut ḳıw tozı toġdı
DLT III, 339
Yaġı begdin uduḳladıKörüp süni aḍıḳladıÖlüm anı ḳonuḳladıAġız içre aġu saġdı
DLT 325
Ḳatun Sini çoġıladıTanġut begin yaġıladıḲanı aḳıp jaġıladıBoyun suwın ḳızıl saġdı
DLT III, 406
Anı yetip süŋülediBaşın yandru yanġıladıEren bayup meŋilediAnıŋ alpın ḳıra boġdı
DLT I, 359
Eren alpı oḳıştılarḲıŋır közün baḳıştılarḲamuġ tolmun toḳışlılarḲılıç ḳınḳa küçün sıġdı
DLT I, 397
Telim başlar yuwıldı-matYaġı andın yawaldı-mat,Küçi anıŋ keweldi-metḲılıç ḳınḳa küçün sıġdı
DLT I, 307
Tanġut süsin üşiklediKişi işin eliklediErin atın beliklediBulun bolup başı tıġdı
DLT III, 327
Tanġut ḫanı yupıladıÖlüm birle töpülediḲadaşları tapaladıölüm körüp yüzi aġdı
DLT I, 309
özin ögnüp örilediYıraḳ yirig ḳarıladıAtıġ kemşip orıladıUwut bolup töpü aġdı