İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Eserler · Orhon Türkçesi

Şine Usu Yazıtı

Orhon 8. yy. Düzyazı kısaltma: ŞU metin aranabilir

Kaynak yayın

  • AYDIN, Erhan 2007. Şine Usu Yazıtı, KaraM Yayınları, Çorum, s.33-56

Derlem metni bu yayındaki okumaya dayanır; çeviriyazı işaretleri yeniden yazılmıştır.

Sayılarla

47
cümle
1.189
sözcük
607
ayrı biçim
430
tek geçişli
%70,8 (hapax)
0,536
STTR
standart tür/sözcük
25,3
sözcük / cümle
4,50
harf / sözcük
Kavram alanı profili (10.000 sözcükte)

Kavram atlasında tüm eserlerle karşılaştır →

Metin

Çeviriyazı işaretleri
  • (a) Yazıtta/yazmada yazılmayan, editörce tamamlanan ünlü ya da harf
  • [ip] Zedelenmiş, editörce onarılmış yer
  • <l> Yazıcının atladığı, editörün eklediği
  • {l} Editörün fazlalık saydığı
  • ⟨…⟩ Metin eksik (lakün)
  • ḳ ġ ŋ ḍ ė ḫ özgün çeviriyazı harfleridir; aramada “Akıllı” kipte k g n d e h ile de bulunur.

İşaretler kaynak edisyonların kullanımına bağlıdır; ayrıntı için ilgili yayına bakınız.

ŞU K 1
teŋri[de b]olmış ėl ėtmiş bilge ḳaġan b[en] (...) tölis
ŞU K 2
ö[tüke]n [ėli] tegres ili ekin ar[a] o[lu]rmış subı seleŋe ermiş anta ėli (...) [er]miş barmış (...)
ŞU K 3
su[b] .... anta ḳalmışı bodun on uyġur toḳuz oġuz üze yüz yı[l olurup] s(...) a/e orḳoon ügüz o/u
ŞU K 4
tür[ük ḳaġan] çaḳ elig yıl olurmış türük ėliŋe altı otuz yaşıma ıduḳ . o/u .. g (...) bėrti anta bu[yruḳ]
ŞU K 5
yana [tüşd]i toḳuz oġuz bodummın tėrü ḳubratı altım ḳaŋım köl bilg[e] [ḳaġan]
ŞU K 6
sü yorıdı özümin öŋre bıŋa başı ı<d>tı ḳayrada öŋdin yantaç? ... [-da] [k]ony[lıg] toḳ (...)
ŞU K 7
içgerip yana yorıdım ḳayra başınta üç birküda ḳan süsi [birle] [k]atıltı[m] anta (...)
ŞU K 8
ertim ḳara ḳum aşmış kögürde kömür tagda yar ügüzde üç tuglıg türük bodun (...)
ŞU K 9
ozmış tėgin ḳan bolmış ḳony yılḳa yondim ėkinti süŋüş [eŋ il]ki ay alt[ı] yaŋıḳa t[oḳıdım](...)
ŞU K 10
tutdım ḳatunın anta altım türük bodun anta ıŋaru yoḳ boḳı anta kėsre taḳıġu yıl[ḳa] (...) bodun (...) [-un] tuyup
ŞU K 11
üç ḳarluḳ yablaḳ saḳınıp teze bardı ḳurıya on oḳ[k]a kirti lagzın yılḳa t[oḳıdım?] (...) tay bilge totoḳıg
ŞU K 12
yabġu atadı anta kėsre ḳaŋım ḳaġan uçdı ḳara bodun ḳıılınç s2 . küsgü yıl[ḳa] (...) [aş]dım
ŞU K 12
DoğuD 1: tutdım (...) birl[e] (...) anta bükegük<k>e yėtelim kiçe yaruḳ batar erkli süŋüşdim anta sançdım kün ḳıb ... -miş tün tėrilmiş bü..gükde sekiz oġuz toḳuz tatar ḳalmaduḳ ėki yaŋıḳa kün toġuru süŋüşdim ḳulım küŋim bodunıg tan gri
ŞU D 2
yėr ayu bėrti anta sançdım yazuḳlıg atlıg<ıg> (...) tan gri tuta bėrti ḳara igil bodunıgyoḳ ḳılmadım ebin barḳın yılḳısın [y]ulımadım ḳıyın aydım turġuru ḳo<d>tım kentü bodunım tėdim udu keliŋ tėdim ḳodup bardım kelmadi yiçe
ŞU D 3
irtim burġuda yėtdim törtünç ay toḳuz yaŋıḳa süŋüşdim sançdım yılḳısın barımın ḳızınḳoduzm kelürtim bişinç ay udu kelti sekiz oġuz loḳuz tatar ḳalmatı kelti seleŋe kidin yılun ḳol birdin sıŋar şıp başıŋa tegi çerig ėtdim
ŞU D 4
kergün saḳışın şıp başın yöra kelti ... ııçı seleŋeke tegi çerifg it]di bėşinç ay toḳuz otuzḳa süŋüsdim anta sançdım seleŋeke siḳa sançdım yazı ḳıltım üküşi seleŋe ḳudı bardı ben seleŋe ḳaça udu yondim süŋüşde tutup on er ı<d>tım
ŞU D 5
tay bilge totoḳ yablaḳın üçün bir ėki atlıg yablaḳın üçün ḳara bodunım öltiŋ yėtdiŋ yana içik ölmeçi yėtmeçi sen tėdim yiçe işig küçig bėrgil tėdim ėki ay kütdim kelmedi sekizinç ay bir yaŋıḳa sü yorıyın tėdim tug taşıḳar erkli
ŞU D 6
yelme eri kelti yaġı [kelü]r tėdi yaġın başı yorıyu kelti sekizinç ay ėki yaŋıḳa çıġıltırkölte ḳasuy kezü süŋüşdim anta sançdım anta udu yondim ol ay bėş yėgirmike keyre başı üç birküde tatar birle ḳatı toḳıdım sıŋarı bodun
ŞU D 7
içıḳdi sıŋarı b[odun] -[k]a kirti anta yana tüşdim ötüken irin ḳışladım yaġıda boşuna boşunıldım ėki oglıma yabġu şad at bėrtim
ŞU D 7
tarduş tölis bodunḳa bėrtim ançıp bars yılḳa çıḳ tapa yondim ėkint[i] ay tört yėgirmike kemdeD 8: toḳıdım ol y[ılḳa?] (...) kd . ç . nt ... [tė]z başınta ḳasar ḳurıdm örgin anta ėtitdim çıt anta toḳıtdım yay anta yayladım yaḳa anta yaḳaladım belgümin bitigimin anta yaratıtdım ançıp ol yıl küzin ilgerii yondim tataŋ ayıtdım tabışġan yıl
ŞU D 9
bėşinç ayḳa tegi (...) -ḳa() ötüken yış başı anta [ıs?] öŋüz başı anta ıduḳ baş kidinte yabaş toḳuş beltirinte anta yayladım örgin anta yaratıtdım çıt anta toḳıtdım bıŋ yıllıḳ tümen klinlik bitigimin belgümin anta yası taşḳa
ŞU D 10
yaratıtdım toḳuz oġuz (...) n beglari kelti o/u (...) o/uḳ/ḳo/u yėme yaramatm yaġıd[u bėr]miş ürüŋ begig ḳara buluḳıg anı olurmış ḳırḳız tapa er ıdmiş siz taşıḳıŋ çikig taşġarıŋ tėmiş men taşıḳayın tėmiş kör budḳal ıda (boduḳlıda?)
ŞU D 11
ḳabışalım tėmiş ötü[ken] (...) -m tėmiş (...) [toḳu?]z [ya]ŋı[ḳa] sü yorıdım . o/u .. totoḳ başın çik tapa bıŋa ı<d>tım işi yėr tapa az ar ı<d>tım kör tėdim ḳırḳız ḳanı kögmen irinte
ŞU D 12
(...) ab barḳınt[a] ermiş yelmesin iş ycriŋerü “ idmiş yelmesin meniŋ er anta basmışnı tutmış ḳanıŋa
ŞU G 1
işi[ŋe?] er kelti ḳarlıdç işiŋe killmedük tėdi [erin?] sü ḳarluḳ tapa (...) -g kem ḳurġu . -dı ertiş ügüzig arḳar başı tuşı anta er ḳamış dlUn . [ya]nta s[alla]p keçdim bir yėgirminç ay sekiz yėgirmike .... yoluḳdım bulçu ügüzde üç ḳarluḳıg
ŞU G 2
anta toḳıdım anta yana tüşdim çik bodunıg] bıŋam süre kelti (...) tėz başı çıtımın yayladım yaḳa anta yaḳaladım çıḳ bodunḳa totoḳ bėrtim^ ışbaras tarḳat anta an^uladım ... anta (...) ks ar kelti ḳazluḳ költe
ŞU G 3
,.. [ta]gda körti yaġı ... il tėp ayu kelti bėş yėgirmıḳe (...) tayġan költe tėriltimbitgüçi er anta ıt[<t>ım er ke]lti ḳara yotulḳan keçip kelirti ben utru yorıdım (...) boltı ḳarluḳ
ŞU G 4
[tapa] er idmiş t .... tėmiş içre ben bulġayın tėmiş taşdıntan aşayın tėmiş basmıl yaġıdıp ebimrü bardı anı içgermedim taşdıntan üç ḳarluḳ üç ıduḳ tı . türgiş ... o/uU ...ötükente ben
ŞU G 5
.. ı/i anta t[oḳıdım] .... [b]işinç [ay] altı otuzḳa süŋüşdim anta sançdım içüy k[eçip] g toġuru sançdım anta ötrü türgiş ḳarluḳig tabarın alıp ebin yulıp barmış ebime tüşmiş (...)
ŞU G 6
y[aġı] bol- turup yėrin tapa bardı anı udu .... ugru? yagradḳan? sekizinç ay ben uduyorıdım ebimin ersegünte yula költe ḳo<d>tım anta irtim (...)
ŞU G 7
basmılıġ ḳo[dup] (...) -inç ay bir otuzḳa ḳarluḳıġ btnt.. -dı yogra yarışda süsin anta sançdım ebi on kün öŋre ürküp barmış anta yana yorıp tüşdüm r (...)
ŞU G 8
bir yėgirmike (...) sançdım kentü ... bodun irtim irlünte talaḳımınta yėtdim aşnuḳı tabġaçdaḳı oġuz türük t[aş]k]mış anta ḳatılmış anta baglar (...)
ŞU G 9
meniŋ süm üç (...) -p bėrti tug [taşıḳa]r bėş yüz kedimlig yadag bir ėki şaşıp kelti küŋim ḳulım bodunıg teŋri yėr anta ayu [bė]rti anta sançdım (...)
ŞU G 10
anta bodun içıḳd[i] (...) y1r (...) ri . dglö/ük/kö/ü . I . ḳarluḳ tapa tezip kirti anta yana tüşip orḳoon balıḳlıg beltirinta ėl örginin anta örgipen ėtitdim ėl ebi[n] (...)
ŞU G 11
(...) seleŋeklal t (...) bir yėgirminç ay yėgirmike ḳara buluḳ öŋ[di]n suuḳaḳ yulı anta çigil totoḳ.... ı/i (...)
ŞU G 12
(...) -miş .... rV toġurġug keçürü b ... ır o/ul .. o/u . g sançdım .. s [ḳaıi]uḳ basmıl ... o/u tėrilip o/u (...)
ŞU G 13
(...) mu kV ... rVz ki (...) tüşdim .. basmılḳa
ŞU G 14
.... ky .. sgr . k . tıŋıl kidt -m? . apa
ŞU G 14
G 15 ba msVı ol tumış o/u bilmed[ük] ... -ırı barça …lü kep teze bG16: .... s.... [ḳara yotu]lḳan -z yügürügme. gr .. begnig ban .... r1g1m ... t1g .. -nçig ban itdim bunça bitigig ... bitig [biti]dim bB 1: kelti ḳarluḳ bod[un?] k ... (...) t'o/u (...) -miş . zl .... -medi ḳan (...) ançıp sekizinç ay üç yaŋıḳa yor[ıdım?] [ḳar]Iuḳ tirigi barı<p> türgişke kel[ti] yana tüşip
ŞU B 2
onunç ay ėki yaŋıḳa bar[dı]m t (...) a/a tėmişi ö/ü l .. y1ı It .... m .. r o/u gö/üslç…a toḳıdım tüşdim anta karu basmıl ḳarluḳ yoḳ boltı ḳoony yılḳa