İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

Bilgi ve erdem

Bilgi, akıl, erdem ve iyi–kötü kavramları.

5.451
geçiş
261
biçim
23
kök / sözcük
20,2
10.000 sözcükte
tüm derlemde
Eserlere göre yoğunluk (10.000 sözcükte)

Sözcükler (kök bazında)

Alana dahil edilmeyen eş yazımlılar: açıklamada belirtilmiştir. Eşleşme kök + Eski Türkçe ad çekim dizimiyle (yapım + çokluk + iyelik + durum) yapılır.

Eşleşen biçimler

BiçimKTBKTŞUIBHuastKİPSekKPKuTKBDLTAHMaitAbhManUTTShoRToplam
eḍgü·········37633611······687
bilge95185·171011708·11325658236569
bilig21···1221·102492143111432512472
köni·······21·92240·91532118327458
edgü65····10354····973112251842289
biliglig······14·1136·122062··116254
törü·····3·121·1231·113·221159
ḳılınç······5112·56··330·1872137
tüz11····22·1080··211·4213130
uḳuş··········121·2······123
biligsiz21···125·26419520·322120
uḳuşluġ··········119········119
könilik·········2876·4······108
eḍgülük·········4952·2······103
bilgen·········100·········100
ḳılınçı······310··79··13·1··97
erdem··········7411·3·····88
tüzü······25·····8282··853
ėdgü····44·······1······45
biligin·····321··71·16232·644
biligke·······1··13··226···144
eḍgüsi··········34········34
edgüsin·······1·····919···131
biligi······16·13··316···131
ḳılıḳ··········29·2······31
edgülerin··············28···331
yablak76··15··········1···29
eḍgüke·········126········27
edgüsi·············123···226
biligniŋ············1·24····25
törülüg·······1··9···12··1·23
eḍgülükke··········21········21
edgülüg·············74·21520
yawlaḳ··········123·2···3·20
biligig··········1··1121··419
erdemin······3···5··5·1···18
ḳılınçıġ··········1···6·42518
biligsizke··········15·1·2····18
könisinçe··············10···818
erdemi······31··9··2··1··17
ḳılınçlıġ·····3121·5···1··4·17
ḳılınçın·····1·2··12·····1·117
bilgeler······22·411·1·13·116
edgüleri·············114···116
biligler·············115····16
eḍgülükler·········151········16
uḳuşsuz··········16········16
törüg34·····41····1··2··15
uḳuşḳa··········14········14
törüsin43·····2··4········13
biligdin·········110·1····1·13
edgülerke··············11···213
edgüke·······3·····33···312
biligligke··········10·1·····112
törün·3·····1······7····11
‘ilmi·········47········11
edgüsiniŋ··············11····11
ḳılınçım·······1··8·····1··10
eḍgüg··········10········10
biligsizig··············10····10
erdemlig·······3··3··2·1···9
biligte··············7··119
eḍgülerdin·········81········9
törüçe·····2····4··11····8
biliglerniŋ·······2······4···28
eḍgüler·········35········8
ḳılınçıŋ··········8········8
törüsüz·······3··3··1·····7
biligde······1···4···2····7
könilikin·········7·········7
ḳılıḳı··········7········7
edgüleriniŋ··············7····7
edgülerinde··············7····7
törüde11·····2··1··1·····6
edgüg11···1·1······2····6
törülerig·······1·····5·····6
törüke·······4·····2·····6
edgülük·············24····6
biliglerig·······1·····12···26
‘aḳl·········4··2······6
biligni··········213······6
uḳuşı··········6········6
eḍgüsin··········6········6
edgülerig··············5···16
biligsizniŋ··············6····6
törüsinçe11·····1·····2·····5
ḳılınçlar··············2·3··5
ḳılınçta··············2·3··5
törüçi······21········2··5
edgüsiŋe·············2··2·15
biligiŋe·······2·····2····15
erdemke······12··1··1·····5
biligleri·······2··1··11····5
törüsi·······1······2···25
eḍgülükni·········32········5
könike·········32········5
eḍgün··········5········5
ögüt···········41······5
bilgesi··1·······2········4
biligim1······1···1······14
uḳuŋ······21·····1·····4
biligsizler·······1·11·······14
erdemlerin·······1··2·1······4
uḳuşun··········4········4
erdemim··········4········4
uḳuştın··········4········4
eḍgülerig··········4········4
könilikke··········4········4
biligsiztin··············2···24
bilgesin··1················3
ėdgüsi····3··············3
kertü··············12···3
ḳılınçḳa·····1·1······1····3
ḳılınçlarıġ··············1·2··3
bilgelerig·············3·····3
biligligler·············12····3
biliginiŋ·············12····3
törüler·············3·····3
erdemler·············2····13
edgüler·············12····3
eḍgülükdin·········3·········3
‘ilm·········3·········3
eḍgülüklerni·········3·········3
eḍgülerke·········21········3
köniler·········21········3
eḍgülüg·········21········3
eḍgüŋ··········3········3
könilikte··········3········3
ḳılıḳtın··········3········3
uḳuşluġḳa··········3········3
ḳılıḳsız··········3········3
ḳılıḳlıġ··········2·1······3
biligsizte··············3····3
biliglerte··············3····3
edgün··················33
törümiz11·················2
yablaḳıŋın11·················2
yablaḳın···2···············2
bilgelerke···············1··12
könin················2··2
ḳılınçlarımın················2··2
ḳılınçların·······1·········1·2
ḳılınçtın··············1··1·2
törüsüzin·············2·····2
ḳılınçlarım·············2·····2
edgülügin·······1·····1·····2
törüleri·············2·····2
bilgeleriniŋ·············2·····2
eḍgülüklerdin·········2·········2
könilerdin·········2·········2

Örnek bağlamlar

KB 1825 bilig tut ya erdem kişi ögrenür / meger bu uḳuş ol tadudın önür
KB 3267 özüŋ eḍgü ḳolma begiŋ eḍgü ḳol / begi eḍgü bolsa boḍun asġı ol
KB 6425 olar bardı ḳaldı ol eḍgü atı / yitip barġu ermez atı ḫurmeti
KB 715 yayıġlıḳ yoḳ erse bu irsellikiŋ / ne eḍgü iş erdi seniŋ kelmekiŋ
KB 2483 bu erdem bilig kör kerek barça tüz / uluġ ḫacib ötrü ḳızıl ḳılsa yüz
EÇS VIII 360a Der-hisâb-ı ekâlîmât: Be-kavl-i ilm-i nücûm-ı ilm-i usturlâb bu şehir dördüncü iklîmin vasatında …
Abh 807 tek söz-lemek üz-e tarġarmaḳ-lıġ edgü-sin.
Mait … itar atlġ edgü ögli dyan saḳınç saḳıntım yüz kalp üç asanki edgü ḳılınçlarım yıġılıp tururlar . .
KB 1147 yarınlıḳ orun eḍgü ḳolsa özün / isiz ḳılmasunı bu iki ajun
KB 1865 uḳuşnuŋ eŋ aşnu ḳılıḳı oŋay / könilik bile ol yorıḳı yıl ay
KB 5794 ol eḍgü yanutı bu eḍgü anut / sarıḳa ma bayat birge eḍgü yanut
Sek (IIc) uluġ törü toḳu iderler törü toḳu ḳılmışta kin yene söki