İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

dirse

48
geçiş
17,8
milyonda
6.369.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı481.479,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,07

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḫan3111912,5710,845,56415,2
ḫanuŋ134312,1911,053,60178,0
oğlançuğı41311,0711,082,0054,9
ḫaberi41311,0711,082,0054,9
ḫatunı41411,0510,972,0054,2
ḫanı42110,8910,392,0050,5
ḫana3710,8011,561,7343,6
didiler78610,749,162,6475,6
yirinden43410,649,692,0046,3
ṭutsaḳ32110,489,971,7335,9
ḳalḳubanı33410,239,281,7332,9
örü4829,988,421,9939,0
oldı61649,868,012,4455,0
a41359,487,701,9934,9
vardı3909,487,871,7226,9
daḫı31508,967,131,7223,8
oğlı31538,937,111,7223,7
aydur75228,656,562,6250,0
ağ32058,606,681,7221,9
meger32908,186,181,7119,9
didi45637,745,641,9623,5
böyle31.8345,713,521,589,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“dirse” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (48) →
DK I 38 … gerek böyle oġul olmaḳdan olmamaḳ yigdür öldürseŋe didiler dirse ḫan varuŋ getürüŋ öldüreyim didi böyle digeç ḫanum ol nāmer …
DK I 42 dirse ḫanuŋ nökerleri aydur biz senüŋ oġluŋı niçe getürelüm senüŋ …
DK I 31 hey dirse ḫan biglik virgil bu oġlana taḫt virgil erdemlüdür boynı uz …
DK I 74 … oġlançuġın görür-ise arturmaz bizi hep ḳırar didiler gelüŋ dirse ḫanı ṭutalum aġ ellerin ardına baġlayalum ḳıl sicim aġ boyn …
DK I 58 … yaluŋuz oġul yollarından dönmeyeyim yaluŋuz oġul ḫaberin a dirse ḫan digil maŋa ḳara başum ḳurban olsun
DK I 11 ya ḫatundandur didi dirse ḫan ivine geldi çaġırup ḫatunına ṣoylar görelüm ḫanum ne ṣo …
DK I 59 bu gün saŋa didi zārılıḳ eyledi aġladı böyle digeç dirse ḫan ḫatunına cavab virmedi ol ḳırḳ nāmerd ḳarşu geldi aydur …
DK I 41 vara dirse ḫanuŋ oġlı böyle bid'at eylemiş diyeler seni çaġırdalar bay …
DK I 51 … ince ḳızı boyına aldı dirse ḫana ḳarşu vardı ḳapaḳ ḳaldurdı dirse ḫanuŋ yüzine baḳdı ṣaġ-ılan ṣolına göz gezdürdi oġlançuġını …
DK I 91 … ı kimini ṭutsaḳ eyledi babasını ḳurtardı ḳayıtdı girü döndi dirse ḫan burada oġlançuġı ṣaġ idügin bildi ḫanlar ḫanı ḫan bayın …