İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yigidi

15
geçiş
5,6
milyonda
16.849.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı15462,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,73

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
yiğidi·2424
yigidi15·15

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳırḳ41149,999,622,0045,7
aydur35227,527,011,7223,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yigidi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (15) →
DK IV 34 … girüp baş kesmedüŋ adam öldürüp ḳan dökmedüŋ ala gözlü ḳırḳ yigidi
DK VI 37 … mermer ṭaşı yoġurdı peynir kibi ditdi kāfirler aydur şimdi yigidi atar yıḳar serer pırtar yıḳılsun
DK VI 53 ḳızı getürüŋ virüŋ bu yigidi gözüm gördi köŋlüm sevdi gerek ṭursun gerek gitsün didi yin …
DK X 44 … r didiler tekür aydur ya niçe eylemek gerek varuŋ ol ṭutsaḳ yigidi çıḳaruŋ getürün depegen götini süsegen yırtar at virüŋ toŋ …
DK IX 43 atası-y-ıla anası-y-ıla geldi görişdi ellerin öpdi üç yüz yigidi yanına bıraḳdı meydana vardı al ayġır ḳaçan-kim yaġı ḳoḫusı …
DK V 46 yigidi sevüp varsam bile yatsam ala yılan olup meni ṣoḳsun senüŋ o …
DK VI 34 elinde hüneri var ise didi tekür aydur bu yigidi anadan ṭoġma ṣoyuŋ ṣoydılar ḳan ṭuralı altunlu ince keten b …
DK III 17 … rḳ yigit-ilen ṣaġında ve ṣolında oṭururlar oġuzuŋ bir yaḫşı yigidi
DK IV 42 … adılar at yıḫıldı kāfirler uruzuŋ üzerine çoḫdı uruzuŋ ḳırḳ yigidi
DK I 81 … yoḳdur güman menüm elümi şişüŋ ḳolça ḳopuzum elüme virüŋ ol yigidi