İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ḳıyma

16
geçiş
5,9
milyonda
15.435.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı15462,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
DK D 0,68

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kıyma) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
çeküŋ4312,7514,782,0079,8
çengele4412,6814,362,0079,8
ṭoldı5912,6813,522,2487,4
etinden41512,0512,462,0062,4
yaş510710,389,942,2359,4
ḳan614310,279,792,4570,0
gözleri51959,609,082,2353,3
ağ52059,539,012,2352,8
ḳara94929,188,592,9990,0
didi35637,416,811,7222,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ḳıyma” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (16) →
DK II 65 … ruŋ boġazından urġan-ıla aşun iki ṭalusından çengele ṣançuŋ ḳıyma ḳıyma aġ etinden çeküŋ ḳara ḳavurma idüp ḳırḳ big ḳızına il …
KB 5011 yana oḳ tutuzdı ayur ay ḳadaş / sözüŋ ḳıyma kelgil ay köŋli tudaş
DK II 65 … ġazından urġan-ıla aşun iki ṭalusından çengele ṣançuŋ ḳıyma ḳıyma aġ etinden çeküŋ ḳara ḳavurma idüp ḳırḳ big ḳızına iletün h …
DK VI 76 yigit ala ḳıyma görklü gözüŋ açġıl yigit ḳarularuŋdan aġ ellerüŋ baġlanmadı …
DK VIII 66 imdi ḳardaşuz ḳıyma maŋa didi basaṭ aydur mere ḳavat aġ ṣaḳallu babamı aġlatmış …
DK XI 70 uruzuŋ şefḳat ṭamarları ḳaynadı ḳara ḳıyma gözleri ḳan yaş ṭoldı atdan yire indi atasınuŋ elin öpdi ḳa …
DK II 62 … fir aydur mere varuŋ ḳazanuŋ oġlı uruzı ṭartuŋ çengele aṣun ḳıyma ḳıyma aġ etinden çeküŋ ḳara ḳavurma pişürüp ḳırḳ beg ḳızına …
DK I 64 … ruban oġlançuġına ṣoylar görelüm ḫanum ne ṣoylar aydur ḳara ḳıyma gözlerüŋ uyḫu almış açġıl aḫı on ikice süŋüçügüŋ üzen olmış …
DK II 36 bu ḥalları gördüginde ḳazanuŋ ḳara ḳıyma gözleri ḳan yaş ṭoldı ḳan ṭamarları ḳaynadı ḳara baġrı ṣarṣ …
DK III 149 ulu ḳız ḳardaşı bunı beyrege beŋzetdi ḳara ḳıyma gözleri ḳan yaş ṭoldı ṣoylamış görelüm ḫanum ne ṣoylamış ḳa …