İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

âşık

84
geçiş
31,1
milyonda
3.806.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
35
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8434,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,72

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
âşık8484
‘âşık11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ma‘şûk91411,5611,333,00131,2
dede’yi3209,889,231,7332,9
mezârında3419,628,201,7328,4
gülşenî4999,487,341,9932,9
şinâverlik31628,646,221,7120,0
hareminde32008,445,911,7018,7
dede34087,644,881,6714,5
sengi35027,394,581,6613,3
çelebi59857,264,352,1320,7
benim36537,064,211,6411,8
baba37106,954,081,6311,4
dedi37846,823,941,6210,8
şeyh31.1806,283,351,568,5
ibrâhîm31.3386,113,171,547,9
hammâmı31.7755,722,761,486,4
paşa159.4785,682,673,2630,5
hakîr32.3015,372,391,405,1
câmi‘i44.6374,801,791,424,3
sene56.2404,701,691,544,8
u1317.4344,601,582,4011,3
derler34.1234,551,551,142,5
olan36.7713,840,830,760,8
olup717.2813,720,701,021,4
kal‘ai37.7333,650,640,620,5
edüp923.9573,620,591,011,3
dahi313.1862,89-0,13-0,160,0
ve27147.9192,58-0,45-1,893,1
ile423.7692,46-0,57-0,960,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“âşık” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (84) →
EÇS IX Y11b … hammâm derler. Havzunda mâl-â-mâl âdem gümüşü balıkları ve âşık mâlikleri kâküllerin târumâr kılup çîm-ender-çîm ve ham-end …
EÇS III 78a … dülvahhâb Gâzî: Yine bu şehr-i Sivas-ı Rûm'dandır. Hazret'e âşık olup huzûr-ı Resûl'de İslâm ile müşerref olup Hazret-i Alî …
EÇS V 172a Âşık sefer eyledi cihândan Sene 979
EÇS I 143b … mâlikleri gibi âdem mâlikleri ve melekleri şinâverlik edüp âşık [u] ma‘şûk birbirlerin bilâ vâsıta kuc-kucağ olup dirâgûş e …
EÇS I 108b … â sınıfından olup niçe medâris ve menâsıblar zabt edüp âhir Âşık Paşa haremine âşık olup bîçâre Osmân anda yatup seng-i mezâ …
EÇS III 175b … ile cevâb-ı bâ-savâblar verdikde hemân hakîr bu câna derûnî âşık olup dest-i şerîfin bûs edüp "Bî‘at sultânım" dedim.
EÇS III 141a … Yazıcızâde Ahmed Bîcân'dır kim bunda sâkin idi. Bî-cân olan âşık bu teferrücgâhda pür-cân olur. Bu dahi Korubâğları'ndadır.
EÇS IX Y19b … arîbü'd-diyâr kimesne gelüp bir iki gün mihmân olsa elbette âşık olması mukarrerdir. Hattâ hakîr bir duhter-i reze mübtelâ o …
EÇS VIII 332a Olam dersen garîb âşık cihânda âşık-ı server,
EÇS IV 393b–394a … de eyle!" demeden murâdı benim aşkımdan ferâğat edüp Âdem'e âşık ol dedi. Ben ise Âdem'e hasm-ı adüvv-i cânı oldum. Efendim …