İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

âcizdir

24
geçiş
8,9
milyonda
11.334.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi249,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,75

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
çekmede82512,3912,132,83121,8
kalemin52511,7111,462,2470,6
vasfında611010,529,582,4568,2
ü311.2953,121,901,273,5
ve5147.9190,15-1,07-2,473,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“âcizdir” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (24) →
EÇS VIII 284b … âzır sarâylar var kim her birinin ta‘rîf ü tavsîfinde lisân âcizdir. Ammâ bu liman tarafı dîvârlarının iç yüzleri toprak yığılı …
EÇS VIII 255b–256a … ve tâk-i Kisrâlar var kim âdem anların vasfın tahrîr etmeğe âcizdir. Ve mezkûr mermer direkler olduğu kayalar altında ya‘nî den …
EÇS VIII 278a–278b … e mermerden şeşhâne bir havz-ı Hanefîdir kim vasfında lisân âcizdir. 278b
EÇS IV 251a … -ı yetîmânlar inşâ etmişler kim vasfında cihân mühendisleri âcizdir.
EÇS IX Y75a–Y75b … im lûce ve lâcüverd silusun hall etmede zamânımız üstâdları âcizdir.
EÇS X Y356b … müzehheb tavandır kim kalem mûyın çekmede zamâne nakkâşları âcizdir. Bu câmi‘ fevkânî olmağile altında altı aded dükkânları var …
EÇS IV 228b … mine-misâl sırça eder kim Pîr Abbdülgaffâr-ı Medenî etmede âcizdir.
EÇS I 60a … rân-bahâ bir câmi‘-i garîbdir kim vasfında cemî‘i vassâflar âcizdir.
EÇS VII 69a … kal‘a-misâl bir bâğçe-i Aspuzusu var kim vasfında benî âdem âcizdir. Eğer medh etsek midhatinde lisân kâsırdır.
EÇS I 89a … âş-ı âmil tasvîr etmişdir kim Erjeng ü Mânî kalemin çekmede âcizdir.