İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

âdâb

52
geçiş
19,3
milyonda
5.886.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5221,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,62

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
gerü32868,186,091,7119,5
ziyâret56477,875,652,1929,4
el34547,605,421,6916,7
üzre4411.8896,924,596,36200,0
ilmi38286,804,551,6613,2
varup31.2376,253,981,6210,9
ubûr42.7765,533,221,7910,8
gidüp32.6815,172,861,496,7
yine77.3724,952,622,2213,8
edüp1223.9574,031,702,4011,8
ile1123.7693,921,592,219,6
iki49.4173,791,461,273,0
dahi513.1863,631,301,333,1
ü311.2953,110,780,730,8
olup417.2812,920,590,670,6
u317.4342,490,160,180,0
ve11147.9191,28-1,05-3,567,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“âdâb” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (52) →
EÇS IV 247a … önüllü cündî at başı berâber rikâb rikâba zânû-be-zânû olup âdâb üzre ubûr etdiler.
EÇS V 185a–185b … âbit-kadem durdular. Andan otak perdeleri açılup Seydî Paşa âdâb üzre at ile içeriye kırk elli adım at ile gelüp esb-i sabâ- …
EÇS IX Y286b … kâlde ve ne cirmde ve ne hey’etde ve ne ziynetdedir ve nice âdâb üzre ziyâret olunur anı beyân eder
EÇS X Y65b … rı Kara Meydân'a nâzır yetmiş iki beyt-i Hattâbîdir. Bunlar âdâb üzre ubûr edince yeniçeriyânın alemleri nümâyân olur.
EÇS VI 76a … Âl-i Cingiziyân'dan Semiz Mehemmed Giray Hân gelüp ol dahi âdâb [u] erkân ile deryâ-misâl asâkir-i Âl-i Osmân içre güzer ed …
EÇS VIII 299a … ızâ vermeyüp bir el arkası yerde temennâ etdim. Ve ber-zânû âdâb üzre cülûs etdim.
EÇS IX Y315a Andan yine âdâb üzre Hacerü'l-esved'e vara. İki ellerin namâza kaldırır gib …
EÇS IX Y289b … l: Bu dahi Hazret-i Habîb'in şebekesi içindedir. Bunda dahi âdâb üzre bu du‘âyı okuya:
EÇS IV 376b … şahin çığalı kapucubaşıları ve zer ü zîvere müstağrak olup âdâb üzre el kavuşup dîvânhâne-i hânda tabl u nefîr ü kudümlere …
EÇS I 70a deyü ber-zemîn dü-zânû âdâb üzre meks edüp Feyyâz-ı Mutlakdan isti‘ânet taleb edüp ibti …