İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

âdem

3.717
geçiş
1.377,5
milyonda
56.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
97
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3.7171.518,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,93

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
benî4701.01011,675,4021,172.861,4
deryâsı17444010,425,1712,82985,1
kaddi17345910,415,1012,77958,9
bin47112.2679,921,8015,47517,4
olur2536.0129,731,9311,74311,6
cem1121.2149,543,079,32287,4
hayrân832589,424,878,80428,3
kadar1604.2589,361,778,94169,9
sığar761079,356,018,58557,3
yüz31012.2729,311,209,93168,4
olup40617.2819,311,0910,70187,9
niçe1877.0569,151,277,99111,8
her1635.9679,111,317,62103,4
iki2009.4178,960,956,8071,3
beş1083.4568,951,506,7386,9
on1305.4778,861,116,1161,3
içine616818,833,026,85153,1
birer882.6818,821,576,2376,6
var1547.6468,790,875,6247,1
ile36423.7698,760,475,3536,2
ancak681.4198,762,126,3597,2
hazreti1265.9458,740,945,3944,6
eder1014.2498,701,115,3947,7
kerre812.8088,671,395,5656,8
üç1337.1638,650,754,6931,2
yedi1024.8538,610,934,8035,2
elli742.7458,551,295,0945,7
cür’et441818,534,466,33199,0
içinde894.2738,510,924,4430,0
olsa475308,503,016,00117,1
aşağı591.6358,501,715,3459,1
edemez421388,484,796,25211,3
bakmağa40528,446,136,23304,8
nazar455538,432,885,80105,0
âlem423648,403,395,86125,5
gibi854.6058,390,743,7219,5
helâk413138,383,575,86132,7
kırk662.9948,331,004,0625,9
şehîd459078,322,175,2266,8
kalınlığı37928,315,195,92210,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“âdem” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (3.717) →
EÇS III 38a … s-ı hümâyûnundan ifrâz yedi kîse mahsûllü subaşısı yüz elli âdem ile hâkimdir ve yüz elli akçe kazâ-yı âsumânîdir. Zîrâ kurâ …
EÇS I 141a … câmi‘i yerinde bir kal‘a ve bir mahalle-i müslimîn içre bin âdem muhâfazacı koyup beher sene küffârdan ellişer bin altun har …
EÇS III 19b … vezîri Koca Sokullu Mehemmed Paşa'nın evkâfıdır kim üç yüz âdem ile hükûmet eder bir tevliyet-i evkâf-ı azîmdir ve yüz elli …
EÇS IX Y195b … akîl olmak içün iri taşları dirâgûş edüp dalarlar, yine bir âdem kaddi nüzûl etmeden rûy-ı mâya çıkar. Her çend ki zî-rûh kı …
EÇS X Y164b Kaçan kim karnı pek acıksa timsâhı bir hîle ile yer kim âdem hayrân olur. Evvelâ timsâh olduğu yerlerde bu kelb Nîl'den …
EÇS IX Y302b … bârek dişi kanı döküldüğünden humret üzredir. Bu hâkden bir âdem parmağıyla dişine sürse veca‘-ı sinden ve nâzilden emîn ola …
EÇS VIII 282b … olur. Anıniçün bu deyre beher sene mâh-ı Temmûz'da niçe bin âdem hayme vü hargâh ve bârgâhlarıyla gelüp bu mâ-i müshilden nû …
EÇS III 53b … b'a bir konakdır ve Ayntâb'ın cânib-i kıblesindedir. Piyâde âdem bir günde varır ve gelir. Andan yine cânibi şarka 6 sâ‘atde …
EÇS III 38a … llâh şifâ bulur. Bu halîc üzre yağ zuhûr olduğu mahalde bir âdem bu sudan nûş etse serhabtân marazına ya‘nî salbaş ve ahmakl …
EÇS X Y424b … eks olunup melik ile tahte'l-futûr tenâvül edüp bin mikdârı âdem ile at ve hecîne süvâr olup yüz mikdârı dahi bennâlar ve Fe …