İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

âhir

775
geçiş
287,2
milyonda
362.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
44
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi775316,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,80

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
âhir775775
âhır3030

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
evvel457069,964,796,47215,3
nefesde17219,458,464,11186,2
intikâl172099,145,154,0189,6
târîhinde462.3878,903,075,97115,6
îmân141908,895,003,6271,0
cengi186438,703,613,8957,4
mülûke10288,677,283,1485,1
sene816.2408,562,507,41148,6
peygamberi9208,547,612,9881,9
terki9858,425,532,9352,3
destine91408,334,812,8943,2
zamân146648,323,203,3337,4
leh114128,253,543,0334,1
tâm8998,235,142,7542,1
edemeyüp81208,194,862,7339,0
mülûkden7148,187,772,6365,7
muhâsara114818,163,322,9831,0
müyesser104198,103,382,8628,9
oldu343.3618,072,144,5148,6
ederdi104908,023,152,8126,1
avdet82438,013,842,6328,0
kabûl93817,993,362,7125,9
emn71407,974,442,5230,1
zamânda71567,944,292,5128,6
etmeyüp105677,932,942,7523,5
âhirete6447,915,892,4138,0
mısra‘ı6487,905,772,4036,9
olup13117.2817,891,727,98132,0
düşüp95157,842,932,6121,0
mülûk61047,814,652,3527,5
olmayup107067,792,622,6519,7
kralı95597,792,812,5719,7
emân72677,783,512,4121,5
ceng118687,782,462,7219,7
mu‘ammer72727,783,492,4121,2
etdi192.1517,731,943,2323,2
değüp5287,676,282,2134,6
hükmünde85117,672,772,4117,2
seyâhati5297,676,232,2134,2
venedik73837,632,992,3116,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“âhir” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (775) →
EÇS I 179b … te’lîf edüp pek etmede niçe zamân tek-i pû edüp âciz kaldı. Âhir âciz olup kahrında ağlarken bir katre göz yaşından sâbûn ka …
EÇS II 368b … ehennemdir", deyü niçe âdem hakkında ta‘yîn-i keşf edermiş. Âhir azîz Nuru'l-hüdâ'yı bâzâra götürüp bâ-zârî bâzâr ta‘âmın ye …
EÇS IV 355a … ri sene 40 ve müddet-i ömr-i azîzleri sene 63 mu‘ammer olup âhir Abdurrahmân Mülcem destinden şehd-i şehâdeti nûş etdi ve dâ …
EÇS III 176a–176b … ne bevvâblar, ne ehl-i sûk ve ne hakîr bir nişân görmedik. Âhir hakîr paşaya gelüp bu ahvâli dedikde iki yüz altun ve iki K …
EÇS IX Y86a … i bin asker-i haşerât ile eli vilâyeti nehb ü gâret ederdi. Âhir sene 1016 târîhinde Kuyucu Murâd Paşa serdâr olup Cennetoğl …
EÇS I 212a … kesüp bir san‘at ile parmağından ol kadar kan akıdırdı kim âhir akıl dâ’iresinden çıkup bî-hûş sehel yatup kalkdıkda yine p …
EÇS IV 192b–193a … yüz bin asker ile İslâmbol'u {Hârûnu'r-Reşîd} muhâsara edüp âhir bilâ feth avdet müşkildir deyü sulha rağbet eyleyüp bir sığ …
EÇS V 184a Âhir bir dahi Seydî Ahmed Paşa katliyçün bizim Melek Ahmed Paşa' …
EÇS I 115b … ehl-i cehennem ola. Bu hâl üzre lâşe-i Yahûd meydânda kalup âhir Dîvâneyi ba‘zı müslimler bir kaç guruşa sulh edüp yine ba‘d …
EÇS I 105a … ifesi anı pâdişâh isterlermiş" deyü bir gulgule-i azîm olup âhir bu bahâne ile ol mazlûm ve bî-günâh oğuz pâdişâhı hâh-nâ-hâ …