İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

âli

2.587
geçiş
958,7
milyonda
80.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
43
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2.5871.056,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,85

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
âli2.5872.587
âlî944944
âlı11
‘âli11
‘âlî11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
osmân7821.28512,696,3127,615.934,2
devleti23144011,296,1014,981.647,0
osmân’ın20022211,196,8814,021.807,0
osmân’a19320911,146,9113,781.769,1
osmân’da16717410,956,9712,821.569,5
abbâsiyân’dan879510,056,909,25793,0
benî1151.01010,033,8910,00418,4
desti917499,803,998,94342,8
abbâsiyân69679,737,078,24672,4
târîhinde1212.3879,642,729,34256,7
osmân’dan62639,587,007,81593,9
selâtîni551499,365,597,26341,1
sene1656.2409,261,799,12177,1
sultân1104.1939,051,777,42116,6
askeri752.0499,052,256,85117,8
emeviyyûn’dan42489,036,836,42373,1
ibtidâ651.7478,942,286,40103,8
abâ36828,795,845,90239,0
güzîdei35778,755,895,82235,5
asâkiri458748,732,755,7196,6
memâliki351588,714,855,71175,8
elamân33618,676,145,66237,8
emeviyyûn32358,646,905,61291,3
osmâniyân’dan30298,557,085,44292,3
osmân’ı28448,456,375,23215,3
ba‘dehû381.1478,382,114,7453,6
ibn431.6748,371,744,6044,2
ba‘dehu472.1638,341,504,4437,5
amân295138,262,884,6567,0
bay273418,243,374,6979,1
bânîsi295668,242,744,5862,0
abâyı24338,236,574,85195,3
derler604.1238,190,923,6620,3
tarafından319008,192,174,3345,6
asrında308978,142,124,2242,7
pâdişâhı275868,122,594,3352,7
diyârı309948,101,984,0938,0
gâzî321.2458,101,743,9732,9
hân665.4018,080,673,0212,5
dânişmendiyân21158,057,514,56204,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“âli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (2.587) →
EÇS III 7b … kal‘ada defn ederler. Hâlâ anın dahi kabri ma‘lûmdur. Tâ ki Âl-i Selçukıyân diyâr-ı Mâhân'dan Âl-i Dânişmendiyye ile sene 47 …
EÇS X Y20b–Y21a Altı neferdir. Bunlar dahi âl-i Atabeğiyân esnâfındandır. Ba‘dehu mezkû[r] şecerüddürre ehl …
EÇS IV 218a–219a … ak yer Kürdistân u sengistân add olunur kim Irâk-ı Arab ile Âl-i Osmân mâbeyninde bu kûh-ı bülendler içre altı bin aded aşâ’ …
EÇS III 29b–30a Meğer cümle Âl-i Osmân askeri Gürcî Nebî ve Katırcızâde ve Çomar Bölükbaşı ( …
EÇS IX Y5a Ziyâret-i sâhib-i tarîk-ı Âl-i Abâ eş-Şeyh Hazret-i Postinpus Baba: Horasân erenlerinden u …
EÇS IV 241a–241b … müşerref {oldular}. Ba‘de mevt-i Melik Hişâm bu Karakoyunlu Âl-i Yûsuf'u üzre Cengiz askeri "Siz Müslümân oldunuz" deyü istî …
EÇS VI 51b–52a … irne mufassal tahrîr olunmuşdur, ammâ şimdi bu pây-i taht-ı Âl-i Osmân olan Edirne sahrâsında sa‘âdetlü pâdişâh-ı âlem-penâh …
EÇS III 167a Der-fasl-ı ziyâretgâh-ı taht-ı sânî, Edirne-i Âl-i Osmânî, der beyân-ı evliyâu'l-ârîfîn ve asfıyâu'l-vâsılîn / …
EÇS X Y137a … n Arapça 'e gelince ne kadar hurûf var ise ol kadar mülûk âl-i Osmân'dan gelüp Mısır'a ve cemî‘i kâfiristâna mâlik olup bu …
EÇS IV 352a Şehr-i azîm ve belde-i kadîmdir. Sene (---) târîhinde Âl-i Abbâsiyân'dan el-Melikü'l-Fîhâ Cedallah ibn el-Mütevekkil A …