İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

çârsû

479
geçiş
177,5
milyonda
674.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
35
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi479195,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,80

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
çârsû479479
çârşû1919

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mihrâbdır7046611,256,728,29526,1
kesîreye4723011,087,176,81384,5
cemâ‘ati5242710,886,427,13367,3
içinde2474.27310,735,3515,331.378,5
cümleden741.18910,515,458,41420,7
câmi‘i1584.6379,984,5812,05712,4
mâlik347939,774,925,64167,6
evvelâ732.6839,564,268,10295,8
içindeki111279,225,933,2669,8
câmi‘dir164149,204,773,8575,5
içre915.3249,013,598,75289,1
hammâmı351.7758,993,805,49120,1
eski155538,904,263,6760,5
câmi241.4428,683,554,4874,7
uzun114108,664,243,1444,1
başında135958,633,943,3747,0
mahkeme71118,605,472,5939,9
hânı342.5438,533,235,2192,3
kiremitli82488,494,512,7034,9
cemâ‘atı6708,485,922,4137,9
minâreli82878,424,292,6832,7
hândır6988,415,432,3933,8
mahallesi104858,413,862,9435,1
üçü61138,385,222,3832,1
mükellef105148,373,782,9334,0
hammâmdır61638,264,702,3527,7
mektebi106378,203,472,8830,0
mesâcidlerdir62088,164,342,3324,9
kurşumlu62298,124,212,3223,8
mâ‘adâ129648,093,133,0731,0
hutbedir4278,026,701,9829,9
cum‘adır4318,016,511,9828,7
kurbunda131.1957,992,943,1330,5
hammâm96897,983,202,6724,0
büyük108247,973,102,7925,4
câmi‘inin51807,964,292,1220,4
beğ141.4757,882,743,1829,5
önünde97827,873,022,6322,0
çeşmei52317,853,932,0918,0
dükkânlardır41117,804,671,9218,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“çârsû” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (479) →
EÇS VII 86b … dır. Biri Ulesi kapusunun iç yüzündedir. Mâ‘adâ dördü büyük çârsû içinde mükellef ü mükemmel hammâmlardır.
EÇS II 346b Ve cümle (---) hândır. Evvelâ çârsû içinde berberler kurbunda Eski Hân'ın kapusunun sol kûşesin …
EÇS V 169a … l-ân ol halvete marîz girse bi-emrillâhi Te‘âlâ şifâ bulur. Çârsû içinde Eski hammâm dahi havâsı ve binâsı hûb u müferrah ü d …
EÇS VI 33b Cümle on bir mihrâbdır. Evvelâ çârsû başında Sultân Bâyezîd-i Velî câmi‘i, önünde bir kuyusu âb- …
EÇS VI 58a … t-ı gâsılân-ı râhat-ı cân: Olanı da iki aded hammâmdır. Bir çârsû hammâmı rusâs-ı hâs-ı nîlgûn ile mestûr hammâm-ı ma‘mûrdur. …
EÇS X Y365b … le on altı mahalle ve kırk mihrâb ve beş hutbedir. Cümleden çârsû içinde,
EÇS VIII 235a Ve cümle bir aded hân-ı azîmdir kim Çârsû câmi‘i kurbundadır. Ve cümle 80 aded dükkânların nısfı ilim …
EÇS IX Y194a Ve üç hammâmı var. Biri Emîr hammâmı ve biri Çârsû hammâmı, âb [u] hevâsı latîfdir ve biri şeyh hammâmı.
EÇS III 69a Evvelâ çârsû kurbunda câmi‘-i atîk-i Sultân Alâ’eddîn'indir. Cümle câmi‘ …
EÇS V 109b Ve cümle (---) aded hân-ı tüccârândır, ammâ Çârsû Hânı gâyet ma‘mûrdur ve cümle iki aded hammâm-ı muhtasarı v …