İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

çıtak

17
geçiş
6,3
milyonda
15.256.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi176,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,47

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kavmidir34410,6510,401,7337,5
bulgar31689,058,471,7329,4
kavmi51.7916,505,792,2030,5
lisânı31.4326,085,381,6916,6
beyâz31.5345,995,281,6916,2
derler44.1234,984,271,9016,2
ve11147.9191,280,561,071,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“çıtak” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (17) →
EÇS III 114a … p başlarına Tatar kalpağı giyerler. Zîrâ re‘âyâsı ekseriyyâ Çıtak kavmidir ve Eflâk ve Boğdan ve Bulkardır. Ve cümle halkı fa …
EÇS VIII 218a … ü’eddebâne gezerler. Ve cümle re‘âyâları beyâz abâlar geyer Çıtak kavmidir, ammâ gâyet rençber ya‘nî kâr [u] kisbe çalışır âd …
EÇS VIII 207b … yâları aslâ Urûmca kelimât etmeyüp Türkçe'ye yakın bir gûne Çıtak lisânları var. Cümle beyâz abâ ve kebe geyerler müşekkel ke …
EÇS VIII 220a … dece tekellüm ederler. {Ekseriyyâ re‘âyâları Rûm, Bulgar ve Çıtak ve Yörük kavmidir kim beyâz abâ ve kebeler geyerler.}
EÇS III 120a Bu Silisre halkı yine şehrîdir ammâ bu Çıtak lisânının mufassalı inşâallah Dobruca vilâyetinde tahrîr ol …
EÇS III 120a … mahbûb u mahbûbesi meşhûrdur. Çağatayî ve Rûm Nogayı gözlü, çıtak sözlü, beyâz Bulgar yüzlü dilberânları olur. Ekser vasatü'l …
EÇS III 111a Menzil-i karye-i Alaybeği: Silisre alaybeğisinin ma‘mûr Çıtak köyüdür. Andan yine şimâle (---) sâ‘atde,
EÇS VIII 207b Der-beyân-ı lisân-ı Ahıryan-ı Çıtak
EÇS V 98b … ar ulusu"dur, ammâ lisân-ı Yörükânda "Mallı kara" derler ve Çıtak kavmi "Mallı karı" derler, ammâ efvâh-ı nâsda "Malkara" ve …
EÇS III 125a Lisân-ı Dobruca, ya‘nî tâ’ife-i Çıtak