İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

çeşmesi

127
geçiş
47,1
milyonda
2.609.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12751,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,69

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bâzâryeri51010,2210,372,2365,0
baytal469,9410,792,0055,5
çeşmeleri5429,928,302,2348,2
kassâb5499,868,082,2346,6
târîhidir81679,806,992,8162,1
tâli3119,489,501,7334,4
çeşme51079,456,962,2238,5
lüleli3189,418,791,7331,1
kuyumcular3349,257,871,7227,0
sarrâchâne3359,257,831,7226,9
südü3728,956,791,7222,4
memi3918,826,451,7121,0
keçi3948,806,411,7120,8
hayât117878,625,213,2358,4
aynı53548,415,232,1826,6
hânları31998,245,321,6916,3
kurbünde54208,234,982,1724,9
ağa172.0508,004,463,9473,1
bezzâzistânı32588,004,951,6814,8
âbı161.9897,954,423,8167,8
havzı32887,894,791,6714,2
sefer44277,894,641,9218,1
imâret33027,844,721,6713,9
çârsû44797,764,471,9117,2
önünde57827,494,092,1019,0
dibinde46087,484,131,8915,4
paşa’nın47467,233,831,8613,8
ahmed102.4916,973,412,8729,3
cümleden51.1896,963,482,0415,1
târîhi41.0286,833,371,8111,5
hüseyin39256,553,111,537,6
andan258.9486,502,894,3357,5
sarâyı41.4456,382,881,739,1
beğ41.4756,352,851,728,9
var177.6466,162,563,4232,4
paşa199.4786,022,413,5432,9
câmi31.4425,972,471,425,4
nâm52.6075,912,351,808,3
karyei31.5275,892,381,405,1
murâd31.7045,752,231,364,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“çeşmesi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (127) →
EÇS III 166b … ne'n-nâs mergûbdur. Cânib-i şarkîsi İslâmbol tarafına Solak çeşmesi râhı cânibine varınca bir sahrâ-yı lâlezâr mezâri‘âtlı vâdî …
EÇS VIII 285a … ed çeşme-i cârîlerdir, ammâ cümleden havz-ı azîm meydânının çeşmesi târîhidir:
EÇS III 119b … e Sarrâchâne çeşmesi ve Bâzâryeri çeşmesi ve Kurşumlu Câmi‘ çeşmesi ve Harâccı Çeşmesi ve Kuruçeşme. Bular âb-ı hayâtdan nişân …
EÇS IX Y146a … vâsı latîf, binâsı nazîf Nûh Paşa'nın Yeni hammâmı. Ve Seki Çeşmesi hammâmı Karamanoğlu'nundur, kâr-ı kadîm olduğundan binâ-yı …
EÇS I 117b … edir. Ve Gürcî Paşa sarâyı ve Defterdâr Nişâncı Paşa sarâyı çeşmesi târîhidir:
EÇS VIII 227b … perverlerdir. Cümleden çârsû başında Ekmekçizâde Ahmed Paşa çeşmesi ve Şeyh Hortaç çeşmeleri ve Bâyezîd-i Velî çeşmeleri ve (-- …
EÇS IV 264a … na Dehdîvân-ı bâlâ derler. Anın mukâbelesinde mezkûr Kassâb Çeşmesi deresinin cenûbuna da Dîvân-ı pes derler bir kûh-ı bülenddi …
EÇS IX Y82a–Y82b … ve Osmân Ağa çeşmesi ve Hüseyin Ağa çeşmesi ve Paşa Hânları çeşmesi ve Atbâzârı çeşmesi. Bunlar cümle ikişer ve üçer lüleli bâz …
EÇS VIII 315a … a aynı. Andan Melek İbrâhîm Paşa aynı. Andan Sultân İbrâhîm çeşmesi. Andan Ankebût Ahmed Paşa aynı. Andan Ebü'l-hayr Kethudâ İb …
EÇS IX Y103b … Lonca kapusundan taşra Lonca mescidi dibinde bir âb-ı hayât çeşmesi var. Ol kemerlerden ana su gelür azîm hayrâtdır.