İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

çeker

67
geçiş
24,8
milyonda
4.701.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
17
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6727,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,93

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yelkendez41910,5710,052,0048,7
câmûs57510,178,392,2348,6
âhı3509,718,241,7328,5
usret4909,717,811,9935,5
çift31169,077,021,7223,4
fîl31978,546,261,7120,2
üçer33108,035,611,7017,5
küheylân33437,915,461,6916,9
top71.1397,574,952,5634,6
atlar35317,364,831,6714,3
yok36097,184,631,6613,5
kat51.3756,834,192,1119,7
at51.8916,393,732,0716,7
pâre32.3145,372,711,476,2
her45.9674,441,751,414,1
hazreti35.9454,031,351,052,0
üç37.1633,771,080,911,3
dahi513.1863,630,931,061,7
yüz412.2723,410,710,780,8
ammâ315.2292,68-0,01-0,010,0
ile423.7692,46-0,24-0,360,1
ve23147.9192,35-0,35-1,331,6
cümle321.1972,21-0,49-0,700,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“çeker” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (67) →
EÇS IX Y111a–Y111b … alup Rodos'a çeker ve gündüz Rodos'dan Marmaris'e Y 111b çeker aceb hikmetdir. Ve limanın sağ cânibi bir daracık boğazdır. …
EÇS I 71b … tır, Rûm'da Muhammed Buhârî Sarı Saltık tan geyer ve tummân çeker. Pîrimiz Hazret-i Mahmûd Pîr-yâr-ı Velî aşkına dest-ber-des …
EÇS III 100a–100b … İmirza sipâhîdir. Beride bizimle gelen sipâhî, sipâha kılıç çeker mi? Ancak bir küme sipâh haşerâtı bizimle gelüp cemadan gib …
EÇS V 78a … topuzun sapını eline alup Kaya'nın kayasına bir topuz sapı çeker kim Kaya safâsından hâmile kalup Vâlide Sultân'a bu kadar h …
EÇS I 37b … en şerrin def‘ eyle" deyüp bilâhire Gülâbî Ağa'ya bir kötek çeker kim fakîr ihtiyârı sâ’ir temâşâcılar yeniçerinin elinden ha …
EÇS X Y85b … ı mukâbelesindedir. Ammâ bu dörd göz sâkıyedir, sekiz sığır çeker. Ammâ orta tabaka sâkıyelerin çekdiği azebler âsitânesine v …
EÇS X Y442b … ] bî-pervâ [ya]naşırlar. Herbiri biner âdem ve üçer yüz top çeker galyonlardır.
EÇS IV 315a … i cân-perverlerdir. Ammâ çoğu sevâkîler ile atlar ve gâvlar çeker dollâb çeşmeleridir.
EÇS III 168b … Sizlerden ricâ ve temennâ ederiz" deyü bir âh-ı sûznâk öyle çeker kim derûn-ı câmi‘de istimâ‘ eden cemâ‘at-i kesîre dem-beste …
EÇS VIII 291a … ın şimâl cânibindeki sûru burnu olan fîl hortumuna sarılmış çeker. Fîl dahi kâhîce darılup hortumun silküp ya‘nî kumbara ve l …