İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

çeng*

57 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
255
geçiş
94,5
milyonda
57
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi252102,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,81

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: çengelistân) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sengistân3720711,367,896,06338,4
hıyâbân2213410,867,764,67197,0
ormanistân153910,718,993,87163,8
sarp1933210,056,244,30128,2
rebâb7179,729,092,6477,6
dağıstân112029,626,173,2773,1
aşup102319,405,843,1161,8
sa‘b102919,235,513,0957,2
dağlar166369,205,063,8881,6
darağacı478,979,562,0048,0
harbî4118,948,912,0043,1
ḳıyma4168,928,371,9939,5
mahûf61548,915,692,4035,8
harbîler4188,918,201,9938,5
aşarak4218,897,981,9937,1
hıyâbânı51198,785,802,2030,6
yerleri104958,774,743,0446,7
dırahtistân4498,756,751,9829,9
gâh62358,655,082,3830,8
çalınup51718,595,272,1827,0
harbalar348,579,951,7338,6
ormanistânı348,579,951,7338,6
santûr378,559,151,7333,6
tanbûr3108,548,631,7330,9
yerlerdir41288,425,371,9522,1
sâz3618,286,021,7119,3
yollar41988,184,741,9318,7
ormanlar31038,105,271,6916,2
üsküdar31268,014,981,6815,0
kâh42647,984,321,9016,4
dağları42937,904,171,8915,6
kol43407,783,961,8714,5
ali31947,774,351,6512,4
yerler43657,723,861,8614,0
şarka78637,683,422,4020,6
şimâle78937,643,372,3920,2
urûc32747,543,861,6110,5
içre315.3247,512,954,8473,1
kıbleye56917,443,262,0013,7
hükmünde45117,423,371,8111,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (255) →
EÇS IV 340b … an nigehbânlara ihsân edüp her şeb şehrin cemî‘i zurefâları çeng ü çigane ve sâz u söz ve mutrıbânlarıyla kal‘a bedenleri üz …
EÇS II 322b … akdır, andan yine cânib-i garba meyyâl kâh sengistân ve kâh çengelistân u âbâdân reh-i râstlar ile nebâtât [u] giyâhât [ve] sebzezâ …
EÇS I 140b … u feth etdikde bu şehirde Yanko ibn Madyan Kıral zamânından çengallar kalmış bulunduğundan Çengâlköyü derler. Üsküdar mevleviyyet …
EÇS IX Y140b Andan bir gece dağlarda mihmân olup ertesi çengelistân ve ormanistân aşarak 9 sâ‘atde,
EÇS III 165b–166a … neyzen ve bir kemânî ve bir musikârî ve bir sıntûrî ve bir çengî 166a ü santûrî ve bir ûdî ta‘yîn edüp haftada üç kerre ge …
EÇS VI 2a … -i Erdelistân-ı Macaristân, ya‘nî Demirkapu-yı kûhistân [u] çengelistân
EÇS I 65b … r meclis edelim’ deyü mehterhâne ile dîvânhâne-i pâdişâhîde çeng ü çegâne ile ayş [u] işret edüp yine ığmâz edüp me’kûlât [ü …
EÇS II 318b … hi hâlâ Dağıstân pâdişâhı ülkelerinden üç yüz pâreli kendli çengelistân ve dağıstân içre ma‘mûr [u] âbâdân kasaba-misâl câmi‘li ve …
EÇS V 82b Menzil-i Kazıklı Beli: Nâm hıyâbân çengelistânda meks olunup on üç âdem ile bir sürsat ağası boyunları urulu …
EÇS X Y425b … ayan kimesne meydân-ı mahabbete gelince içerden bir sadâ-yı çeng-i harbî faslı çalınup cümle halk sürûr [u] şâdmân etdiler. Fa …