Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 49 | 1.510,5 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 81 | 33,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: çoban) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| köprüsü | 13 | 76 | 11,01 | 8,79 | 3,60 | 135,1 | |
| araz | 8 | 43 | 10,57 | 8,92 | 2,82 | 84,5 | |
| ḳazan | 14 | 236 | 10,29 | 7,27 | 3,72 | 114,2 | |
| geray | 16 | 400 | 9,95 | 6,70 | 3,96 | 117,7 | |
| kavalı | 4 | 6 | 9,91 | 10,76 | 2,00 | 55,3 | |
| ḳaraçuḳ | 4 | 7 | 9,90 | 10,53 | 2,00 | 53,3 | |
| aydur | 17 | 522 | 9,74 | 6,40 | 4,07 | 118,1 | |
| digeç | 4 | 29 | 9,69 | 8,48 | 1,99 | 39,7 | |
| çaḳmaḳlu | 3 | 2 | 9,54 | 11,93 | 1,73 | 47,2 | |
| ḳarıla | 3 | 2 | 9,54 | 11,93 | 1,73 | 47,2 | |
| yağanda | 3 | 3 | 9,53 | 11,34 | 1,73 | 47,2 | |
| çobaniyân’dan | 3 | 5 | 9,51 | 10,60 | 1,73 | 40,4 | |
| ḳaraça | 3 | 6 | 9,50 | 10,34 | 1,73 | 38,9 | |
| mirza | 4 | 52 | 9,49 | 7,64 | 1,99 | 34,7 | |
| hasankal‘ası | 3 | 14 | 9,42 | 9,12 | 1,73 | 32,6 | |
| ḳoyun | 3 | 27 | 9,29 | 8,17 | 1,73 | 28,4 | |
| deresin | 3 | 28 | 9,28 | 8,12 | 1,73 | 28,1 | |
| vardı | 4 | 90 | 9,22 | 6,85 | 1,98 | 30,2 | |
| yağmur | 3 | 57 | 9,04 | 7,09 | 1,72 | 23,7 | |
| ağam | 3 | 61 | 9,01 | 7,00 | 1,72 | 23,3 | |
| mere | 4 | 149 | 8,88 | 6,12 | 1,97 | 26,2 | |
| didi | 9 | 563 | 8,73 | 5,37 | 2,93 | 49,7 | |
| bol | 3 | 109 | 8,68 | 6,16 | 1,71 | 19,8 | |
| cisri | 9 | 657 | 8,55 | 5,15 | 2,92 | 47,0 | |
| mûsâ | 6 | 443 | 8,42 | 5,14 | 2,38 | 31,2 | |
| kâsım | 4 | 275 | 8,34 | 5,24 | 1,95 | 21,3 | |
| hân’a | 4 | 493 | 7,72 | 4,40 | 1,90 | 16,8 | |
| kırım | 3 | 415 | 7,49 | 4,23 | 1,64 | 11,9 | |
| geldi | 3 | 660 | 6,96 | 3,56 | 1,59 | 9,3 | |
| oğlu | 3 | 759 | 6,79 | 3,36 | 1,56 | 8,6 | |
| kurbunda | 4 | 1.195 | 6,63 | 3,12 | 1,77 | 10,2 | |
| iken | 5 | 1.815 | 6,40 | 2,84 | 1,92 | 11,1 | |
| böyle | 5 | 1.834 | 6,38 | 2,82 | 1,92 | 11,0 | |
| altun | 3 | 1.149 | 6,26 | 2,76 | 1,48 | 6,4 | |
| beğ | 3 | 1.475 | 5,94 | 2,40 | 1,40 | 5,1 | |
| ağa | 4 | 2.050 | 5,91 | 2,34 | 1,60 | 6,6 | |
| sultân | 7 | 4.193 | 5,73 | 2,11 | 2,03 | 9,8 | |
| nehri | 8 | 4.985 | 5,68 | 2,06 | 2,15 | 10,7 | |
| mezkûr | 3 | 1.828 | 5,65 | 2,09 | 1,33 | 4,1 | |
| hân | 8 | 5.401 | 5,57 | 1,94 | 2,09 | 9,7 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
çoban* ile tüm bağlamlar →“çoban” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (130) →| EÇS X Y91b | … erdi. Ve yine hâlâ koyun bâzârı anda olur. Ve hazret-i Mûsâ | çoban | iken koyunların bu mahalde otladup ibâdet etdüği mahal hâlâ … |
| EÇS III 170a | … p (---) kurbunda (---) (---) (---) mahlût olur. Ammâ mezkûr | Çoban | Kâsım Ağa cisri yedi göz sırât-ı ibret-nümâdır. |
| DK II 57 | ḳaraça | çoban | żarb eyledi ḳaba aġacı yeri-y-ile yurdı-y-ıla ḳopardı arḳas … |
| DK VIII 10 | … baġanaḳ yaṭur yıldır yıldır yıldırur perri ḳızı geldi aydur | çoban | amanatuŋ gel al amma oġuzuŋ başına zaval getürdüŋ didi çoba … |
| EÇS VIII 199b | … Hân iki kerre hân olup şimdi Dağıstân'da kalup hâlâ hânımız | Çoban | Geray Hân'dır. Allâhu Te‘âlâ hatâlardan saklayup ocağı dâ’i … |
| EÇS V 16a | … n kal‘a-i (---) uğrayup andan Hasankal‘asına üç sâ‘at karîb | Çoban | köprüsü altından güzer edüp niçe yüz kurâ vü kasabâtlara râ … |
| DK II 81 | … ünya 'ālem kāfiriüŋ gözine ḳarangu oldı ḳazan aydur ḳaraçuḳ | çoban | anamı kāfirden dileyeyim at ayaġı altında ḳalmasun didi at … |
| EÇS I 168b–169a | … e altun ve gümüş silsileler ile bu kepşleri keşân-ber-keşân | çoban | dilberleri çekerek ubûr ederler. |
| DK VIII 10 | … oban amanatuŋ gel al amma oġuzuŋ başına zaval getürdüŋ didi | çoban | bu yıġanaġı göriçek 'ibret aldı |
| EÇS IX Y288a | Hazret-i İshâk a‘mâ olmazdan evvel | çoban | idi. |