Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 752 | 307,2 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: çok) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| olduğundan | 32 | 816 | 9,38 | 4,13 | 5,33 | 124,3 | |
| yok | 24 | 609 | 9,17 | 4,14 | 4,62 | 93,5 | |
| gâyet | 67 | 3.851 | 8,90 | 2,96 | 7,14 | 159,8 | |
| mu‘ammer | 13 | 272 | 8,70 | 4,42 | 3,44 | 55,5 | |
| olmağile | 24 | 1.166 | 8,68 | 3,20 | 4,37 | 64,3 | |
| isti‘mâl | 10 | 108 | 8,57 | 5,37 | 3,09 | 55,9 | |
| olur | 76 | 6.012 | 8,52 | 2,50 | 7,18 | 139,7 | |
| seyâhat | 10 | 212 | 8,41 | 4,40 | 3,01 | 42,4 | |
| olmak | 18 | 1.070 | 8,34 | 2,91 | 3,68 | 41,8 | |
| olmağıla | 11 | 484 | 8,19 | 3,35 | 2,99 | 31,4 | |
| zîrâ | 38 | 3.589 | 8,16 | 2,25 | 4,86 | 58,7 | |
| az | 9 | 345 | 8,07 | 3,55 | 2,74 | 28,0 | |
| gelir | 11 | 671 | 7,98 | 2,88 | 2,86 | 25,0 | |
| mısır’da | 11 | 682 | 7,97 | 2,85 | 2,86 | 24,7 | |
| helâk | 8 | 313 | 7,94 | 3,52 | 2,58 | 24,6 | |
| şey | 9 | 458 | 7,93 | 3,14 | 2,66 | 23,3 | |
| ammâ | 117 | 15.229 | 7,91 | 1,78 | 7,67 | 124,8 | |
| bizi | 9 | 481 | 7,90 | 3,07 | 2,64 | 22,6 | |
| gördüm | 8 | 382 | 7,85 | 3,23 | 2,53 | 21,7 | |
| cemâ‘ati | 8 | 427 | 7,80 | 3,07 | 2,49 | 20,1 | |
| kimesneler | 7 | 302 | 7,76 | 3,38 | 2,39 | 20,3 | |
| hattâ | 13 | 1.363 | 7,65 | 2,10 | 2,76 | 17,9 | |
| tatar | 10 | 893 | 7,64 | 2,33 | 2,53 | 16,3 | |
| kavim | 5 | 83 | 7,61 | 4,75 | 2,15 | 23,6 | |
| kavmi | 15 | 1.791 | 7,59 | 1,91 | 2,84 | 17,7 | |
| mâl | 8 | 613 | 7,58 | 2,55 | 2,34 | 15,1 | |
| gezüp | 5 | 145 | 7,51 | 3,95 | 2,09 | 18,2 | |
| ekseriyyâ | 8 | 707 | 7,49 | 2,34 | 2,27 | 13,2 | |
| yağı | 5 | 169 | 7,47 | 3,73 | 2,07 | 16,7 | |
| âdem | 24 | 3.717 | 7,46 | 1,53 | 3,21 | 19,7 | |
| yerler | 6 | 365 | 7,46 | 2,88 | 2,12 | 13,7 | |
| olsun | 8 | 760 | 7,44 | 2,24 | 2,23 | 12,3 | |
| yaşa | 4 | 12 | 7,42 | 7,22 | 1,99 | 33,6 | |
| ömürler | 4 | 13 | 7,42 | 7,11 | 1,99 | 32,8 | |
| darısı | 4 | 19 | 7,41 | 6,56 | 1,98 | 29,3 | |
| etmişlerdir | 6 | 414 | 7,40 | 2,70 | 2,07 | 12,4 | |
| lecûc | 4 | 29 | 7,39 | 5,95 | 1,97 | 25,7 | |
| karpuzu | 4 | 42 | 7,37 | 5,41 | 1,95 | 22,6 | |
| tâ’ifesi | 5 | 244 | 7,36 | 3,20 | 1,99 | 13,3 | |
| kavminden | 4 | 52 | 7,35 | 5,11 | 1,94 | 20,9 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
çok* ile tüm bağlamlar →“çok” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (753) →| EÇS II 258a | … r. İskelesine Aşkalı derler. Kefe ve Kerş ve Taman gemileri | çok | gelir, ammâ vakt-i şitâda yatamazlar, açık yerdir. Ammâ dağ … |
| EÇS X Y239b | … ve mercimek ve pembe ve pirinç ve susam cemî‘i diyârlardan | çok | olur. Revân Van ve Gîlân ve Hindistân pirincinden pirinci l … |
| EÇS VI 127b | … mışlar. Anıniçün bu şehirde esîr az idi, ammâ mâl-ı ganâ’im | çok | idi. Gerçi dağlarındaki becenelerinde ve taburlarında esîrl … |
| EÇS X Y240a–Y240b | … stâd-ı kâmil kehhâlı yokdur. Atı çok, na‘lbandı yok; marîzi | çok | , hekîmi yok; debesi çok, kat‘-ı fıtk eder cerrâhı yok; âdem … |
| EÇS VII 4b | … eyri dâ’iren-mâdâr kuşadup meğer kâfir deyrin saçma topları | çok | imiş. Bir ânda yedi nefer gâzîlerimiz şehîd olup na‘şelerin … |
| EÇS V 131a | Der-medh-i hubûbât-ı mahsûlât: Dağı ve taşı | çok | olmak ile dânedâr buğdayı Istarı Ulah'dan ve Hersek'den gel … |
| EÇS I 103a | "Selîmler ömrünüz az olsun ve gazânız | çok | olsun ve hilâfeti benden Çorlu'da aldınız yine Çorlu'da ver … |
| EÇS IX Y304a | … --) (---) Q 125b Yüklerin yıkmayup meks ederler. Tevâbi‘i | çok | olan hayme vü hargâhların kurarsa (---) (---) (---) sa‘y ed … |
| EÇS VII 16a–16b | … kal‘ası demekdir. Hakkâ ki 16b dağlarında ceviz ağaçları | çok | olmağile karkası çokdur. Hattâ Rûm'da elsine-i nâsda darb-ı … |
| EÇS VI 127b–128a | … Tatar'ın cânları ve îmânları yerine geldi, zîrâ esîrlerimiz | çok | ve esîrler binecek atlar yok idi. |