İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

özbek

67
geçiş
24,8
milyonda
4.698.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
16
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6727,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,61

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
emîrü’lhaccı62311,0910,362,4576,0
kırım’ı32310,099,361,7333,4
circe612010,047,982,4454,8
tohtamış3389,878,631,7330,2
moğol3719,487,731,7226,3
emîrü’lhac3749,457,671,7226,1
hind51909,327,052,2239,1
beğ’e3969,247,301,7224,5
timur42228,836,501,9828,2
kırım44158,095,601,9623,3
beğ121.4757,995,363,3866,0
acem57277,695,112,1725,8
hâkimi48817,114,511,9117,4
beği36497,104,541,6613,2
tatar38936,684,081,6311,3
hân175.4016,673,993,8662,6
mısır52.2876,123,462,0314,9
ba‘dehu32.1635,462,801,486,5
olan56.7714,581,891,635,8
derler34.1234,551,871,263,4
dahi613.1863,891,201,383,2
ü511.2953,851,161,232,5
yine37.3723,721,030,891,2
ve59147.9193,711,013,8624,8
u617.4343,490,791,041,5
andan38.9483,450,760,710,7
ile723.7693,270,570,861,0
bin312.2672,990,300,330,1
olup317.2812,50-0,19-0,250,1
edüp423.9572,45-0,25-0,380,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“özbek” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (67) →
EÇS IV 328a … ânîsi Enûşirvân-ı âdildir kim arz-ı Irâk'ı Moğol ve Hind ve Özbek Tatarı destinden halâs içün bu kal‘ayı bu teng boğaz ağzınd …
EÇS VII 170b … htamış Hân beş kerre yüz bin askerle Kırım cezîresine varup Özbek Hân bi-emrillâh münhezim olup elin vilâyetin Tohtamış Hân g …
EÇS VII 163b … erler ve Acem'e şâh derler, Kırım hânlarına geray der[ler], Özbek pâdişâhlarına hân-ı hâkân derler, Hind pâdişâhlarına hâkân …
EÇS VIII 199a–199b Beri tarafda Timur Hân Kırım hânlığın yine Özbek Hân'a verüp andan sonra Timur Hân-ı pür-zor vilâyet-i Kırım …
EÇS I 110b Özbek kişisi olmağile târîhi dahi Çağatayca denmişdir.
EÇS VII 136a Ba‘dehu bu Özbek pâdişâhzâdesi evlâd-ı evlâda tenâsül bularak üç bin kadar ü …
EÇS VII 137a … diyâr-ı Belh u Buhârâ ve Horâsân'da olan cemî‘i sevdâgerler Özbek pâdişâhı oğlunun Kırım cezîresinde bir kal‘a ve bir şehr-i …
EÇS VI 168a … hânkâh-ı dervîşândır kim hâlâ yetmiş seksen kadar Hindî ve Özbek ve Bektaşî ve Kalenderî ve Şemsî ve Yesevî fukarâları var.
EÇS X Y450b … Ve Özbek Beğ'in cümle köğleri Circe mâliyçün fürûht olunup Özbek Beğ fülûs-ı ahmere muhtâc kaldı olup.}
EÇS VII 175b … erine ters geymiş idi. İçinde yine sığın yavrusu derisinden Özbek libâsı gibi peşli deriden haftanı var idi. Ve kuşağı at der …