İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ümerâ

40
geçiş
14,8
milyonda
7.460.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
26
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4016,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,78

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tîmârlardır3311,1613,041,7354,3
zü‘amâ43110,8510,092,0048,5
mîrân55510,759,582,2357,0
mîrânlar46810,258,952,0042,0
mîri114539,517,683,3095,8
erbâbı79517,855,962,6044,2
sâ’ir71.0297,755,842,6043,1
mâl46137,655,781,9624,3
vü81.5727,355,422,7644,8
van36417,175,301,6916,2
a‘yânı36887,085,201,6815,8
tahrîr33.0265,003,061,527,5
cümle1521.1974,532,583,2229,1
ve61147.9193,761,805,5671,7
üzre311.8893,041,090,921,4
u417.4342,910,950,971,4
ile323.7692,050,090,100,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ümerâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (40) →
EÇS IV 261a … um vüsûl buldukda bir ân durmayup Van derneği altında sâ’ir ümerâ karındaşların ile hizmet-i pâdişâhîde bulunup gâret etdiğin …
EÇS IV 273a … ‘dehû dîvân-ı âlîde sekizer kat mehterhâneler çalınup cümle ümerâ ve cümle ocak ağaları yemîn ü yesârda ale't-tertîb el kavşu …
EÇS I 161b … ded şâtırlarından mâ‘adâ cümle vüzerâ ve mîrimîrân ve sâ’ir ümerâ ve ser-bevvâbân, mîrialemlerin cümle şâtırları zer-ender-ze …
EÇS II 289b–290a … boynu nâm mahalde Paşa-yı âlî-kadr otağında meks edüp cümle ümerâ ve mîr-i mîrânlar ziyâfet-i azîminden tenâvül edüp herkes h …
EÇS V 141a … âvere-i azîm: Bu kal‘a-i Zadra altında cümle mîr-i mîrân ve ümerâ ve iş erleriyle müşâvereler olup ale'l-ittifâk cümle guzât …
EÇS II 363a–363b … im" deyü mü’ekked emirler tahrîr olundu. Ve ba‘zı ehl-i ırz ümerâ ve mîr-i mîrânlar ordusuna geldikde cümle otuz yedi bin ask …
EÇS X Y356a … defterdârdan mâ‘adâ ümerâların üzerine tasaddur eder. Sâ’ir ümerâ ve kâşifler üzre evlâ bi't-tarîk tasaddur eder, zîrâ taht-ı …
EÇS X Y453b–Y454a … . Ve Kethudâ İbrâhîm Paşa Mısır'ı tahrîr etdiği üzre cemî‘i ümerâ ve keşşâf ve ümenâ ve küttâb ve mültezimîn esmâların ve ten …
EÇS IV 260b … enâvül edüp cümle askeriyle ve cümle a‘yân-ı kibâr ulemâ vü ümerâ vü Ekrâd ile aşağı serâperde-i çetr-i mülemma‘ına nüzûl edü …
EÇS III 74a–74b … ı ze‘âmetdir. Mâ‘adâsı tezkireli ve tezkiresiz timarlardır. Ümerâ ve zu‘amâsı ve erbâb-ı timarı kânûn üzre cebelüleriyle cüml …