İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ümmü

91
geçiş
33,7
milyonda
3.561.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
43
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9137,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,38

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
dünyâ4535111,708,896,69473,8
rukıyye61310,8810,742,4580,7
mısırı97510,798,802,9993,0
seleme62010,7910,122,4574,2
kâhirei62410,749,862,4571,7
binti99910,608,402,9987,8
süfyân42310,179,332,0044,5
dünyâyı68510,138,032,4455,3
habîbe3410,0211,441,7344,8
külsûm3410,0211,441,7344,8
külsûme3410,0211,441,7344,8
dünyâ’da379,9710,631,7339,8
dînâr399,9410,271,7337,9
ümeyye3429,538,051,7327,7
sitti41059,397,141,9931,8
ebî51569,376,892,2238,1
mahallei64998,385,482,3933,9
mısır’ın54538,235,352,1827,4
misli32828,045,301,6916,2
mısır’a66817,995,032,3730,3
mısır162.2877,784,703,8573,8
deyri33707,744,911,6714,7
anıniçün36976,964,001,6211,0
hazreti165.9456,443,323,6045,1
müzeyyen31.1476,313,281,558,3
derler94.1236,133,022,6322,0
ya‘nî52.2516,133,041,9612,3
alî31.8995,632,551,445,6
evvelâ32.6835,152,051,314,0
kırk32.9944,991,891,273,5
olan66.7714,841,721,706,0
oldu33.3614,831,731,213,0
azîm34.0974,551,441,092,2
gibi34.6054,391,271,011,8
şehri35.6784,090,970,851,1
ve45147.9193,320,170,760,7
edüp523.9572,77-0,37-0,650,4
ammâ315.2292,68-0,45-0,640,3
olup317.2812,50-0,64-0,960,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ümmü” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (91) →
EÇS X Y450b … ehnîsâ şehri ol kadar ma‘mûr [u] âbâdân idi kim misli meğer Ümmü Dünyâ Mısır ola idi. Ba‘dehu Rûm keferesi tama‘a düşüp İske …
EÇS X Y260a … Abdurrahmân Hazret-i Osmân oğludur. Hazret-i Peygamber kızı Ümmü Külsûme Hazret-i Osmân zevcesidir, andan vücûda geldi. Sitt …
EÇS VII 132a … e Cüveyre binti el-Hâris ve Ümmü Habîbe binti Ebî Süfyân ve Ümmü Seleme binti Ümeyye radıyallâhu anhünne, ammâ bu Ümmü Selem …
EÇS X Y76a "Mısır dediğim, dünyâdır. Belki Mısır Ümmü Dünyâ'dır. Bağdâd ve Basra ve Lahsa ve Yemen ve Aden [ve] S …
EÇS X Y309a eş-Şeyha Sitti Ümmü Şeyh İsmâ‘îl. Ve ana muttasıl,
EÇS VII 132a … 'l-Âs bin Rebî‘ bin Abdü'l-uzzâ hibâlesinde idi. Rukıyye ve Ümmü Külsûma Hazret-i Osmân'da idi. Anıniçün Osmân-ı Zu'n-nûreyn …
EÇS X Y2b … kadîm ve şehr-i azîm mahrûse-i Mısır-ı nâdire-i asır ya‘nî Ümmü Dünyâ Kâhire-i Mu‘izziyye / hafızahullâhu min âfâti's-semâv …
EÇS X Y150a … nakkaş edüp der-i dîvârların beyâz kirec sıvayup Eski Mısır Ümmü Dünyâ'sın nev-arûs-ı dünyâ ederler.
EÇS X Y26a … e-i pâk-zülâldendir kim hâlâ Irâk-ı Bağdâd-ı behişt-âbâd ve Ümmü Dünyâ Mısır-ı Kâhire-i nâdiretü'l-asıra ve Mekke ve Medîne …
EÇS I 192a … adı. Hazret-i Osmân'da olan Hazret'in kerîmeleri Rukıyye ve Ümmü Külsûm ve Hazret-i Alî'de olan bint-i Resûl Fâtımatü'z-Zehr …