İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

üstine

22
geçiş
8,2
milyonda
12.403.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı18554,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi41,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,39
EÇS D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: üstine) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
oğlanuŋ42611,4211,202,0054,9
oğuz41579,528,611,9940,0
yağı31699,018,091,7327,8
geldi36607,176,121,7119,6
iki39.4173,382,291,384,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (22) →
DK I 29 tepesinüŋ üstine yıḳıldı oġlan pıçaġına el urdı buġanuŋ başını kesdi oġuz bi …
DK I 58 … inmeyinçe yiŋüm-ile alça ḳanum silmeyinçe ḳol bud olup yir üstine düşmeyinçe yaluŋuz oġul yollarından dönmeyeyim yaluŋuz oġul …
DK III 152 … ostum düşmenüm kimdür didi ḳaftanı ṣıyırdı götürdi ḳızlaruŋ üstine atı virdi
DK II 8 üç yüz yigid-ilen oġlum uruz menüm ivüm üstine ṭursun didi koŋur atın çekdürdi buṭun bindi tepel ḳaşġa ayġ …
DK I 63 … enüŋ yaraŋa melhemdür didi ġayıb oldı oġlanuŋ anası oġlanuŋ üstine çapup çıḳa geldi baḳsa görse oġlançuġı alça ḳana bulaşmış
DK I 50 kim oġlançuġınuŋ üstine güvleyüp düşe-y-idi ol ḳırḳ nāmerd ḳomadı atınuŋ cılavısın …
DK VIII 2 ḫanum hey meger ḫanum bir gün oġuz oṭurur-iken üstine yaġı geldi dün içinde ürkdi köçdi ḳaçup gider-iken aruz ḳoc …
DK I 29 … aġına el urdı buġanuŋ başını kesdi oġuz bigleri gelüp oġlan üstine yıġnaḳ oldılar ṭaḥsin didiler dedem ḳorḳut gelsün bu oġlana …
EÇS III 42a–42b … derek alâ mele’i'n-nâs ipden yukarıya çıkup ta hevâda topun üstine çıkup karâr etdi. "Bre topu indir ve sen dahi in" deyü fery …
DK III 2 … ey ḳam ġam oġlı ḫan bayındır yirinden ṭurmış-ıdı ḳara yirüŋ üstine aġ ban ivin dikdürmiş-idi ala ṣayvan gök yüzine aşanmış-ıdı …