İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

üzeri*

18 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
569
geçiş
210,9
milyonda
18
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı942.897,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi475194,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,85
EÇS D 0,88

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: üzerine) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hücûm151519,425,883,8194,3
kāfir111209,035,763,2667,3
defn166218,783,933,7457,7
ḳara134928,653,973,3847,5
oğlanuŋ7268,597,322,6359,2
ağ92058,574,702,8841,7
geldiler81368,545,122,7541,8
cârîdir7568,526,212,6147,4
geldi136608,443,553,3040,4
at241.8918,322,914,2555,6
ḳazanuŋ6508,316,152,4240,1
nûr71548,314,752,5532,9
bunun126898,293,373,1334,5
kubbe83518,153,762,6227,0
yirüŋ5158,137,632,2244,8
tasaddur5268,116,832,2238,5
ṣaldı5338,096,492,2135,9
kubbei131.0828,012,833,1028,8
ḳan51437,854,372,1321,0
çökdi487,838,211,9940,0
iltizâmı4157,817,301,9933,7
oldı51647,804,182,1119,6
geyik4187,807,041,9832,1
âdetullâh4207,806,891,9831,1
bizim131.3557,792,512,9723,9
geliyor4537,725,481,9622,9
etmeği4737,675,021,9420,3
atlı63987,673,162,1815,7
aldı52417,663,622,0516,0
olsun87607,622,642,3815,9
sizin52677,613,472,0315,1
beyrek41277,564,221,8916,0
kanlı41327,554,171,8915,7
zerenderzer41347,544,151,8915,5
görüp88467,532,492,3214,5
örtülüdür41417,534,071,8815,2
yire41567,503,931,8714,4
düşman41647,483,851,8614,0
didi65637,442,662,0612,1
âlî89447,442,332,2713,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (569) →
DK VI 66 deveye bir depme urdı deve baġırdı bir daḫı urdı deve ayaġı üzerine ṭurımadı yıḳıldı baṣup iki yirden boġazladı arḳasından iki …
EÇS VIII 266a … dından bir kâfir firkatesi zâhir olup bize râst gelüp hemân üzerimize avanta etdikde hamd-i Hudâ hemân atlarımızın boynuna düşüp …
EÇS IV 228a … erin içine koyar. Andan sonra doğanın fâsid kanları dirseği üzerinde çıban gibi cem‘ olur. Sonra anı ustura ile ol çıbanları iki …
EÇS X Y313a … feth maskat-ı re’si olan bu beled-i Ruveyhib'de merhûm olup üzerine Sultân Berkûk bir kubbe-i âlî bir tekye mînâ-yı kâlî inşâ e …
DK VI 86 üzerine geldi gördi kim ḳan ṭuralınuŋ atını oḫlamışlar gözinüŋ ḳapa …
EÇS X Y421b … n" deyüp melik huzûrunda dal zeker-i müzekker olup meyyitin üzerine ağzına ve burnuna ve cemî‘i endâmına ol kadar teşelşül eyle …
EÇS VI 78a … ukda senin arzınla tevcîh oluna. Vallâhümme âfinâ kaçan kim üzerine bir düşman gelüp mahsûr olduğunda ale'l-acele bana bir ulak …
DK IX 57 … ı men saŋa varayım didi altı perlü gürzini ele aldı oġlanuŋ üzerine sürdi oġlan ḳalḳanını gürze ḳarşu ṭutdı yuḳarudan aşaġa kāf …
DK II 29 … m aġ-ban ivüm üzerine şaḳır gördüm düm ḳara pusarıḳ ordumuŋ üzerine tökilür gördüm kuduz ḳurtlar ivümi dalar
EÇS V 10a … tükürüp savurdu ve balgamın habâbları, beğlerin ve hakîrin üzerine hubâb-efşân oldu. Ve ba‘zı kinâye cevâblar ile beğlere yuka …