İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

üzerinde*

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
139
geçiş
51,5
milyonda
4
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı13400,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12651,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,74
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: üzerinde) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cirid3668,916,791,7222,4
dîvârdır31288,525,831,7018,4
mevcûd31458,445,651,7017,7
kapunun32018,185,181,6815,8
kubbe33517,654,371,6512,5
hân’ın46537,373,891,8714,2
yol46697,343,861,8614,0
bunun46897,313,821,8613,8
âlî59447,243,682,0616,4
kubbei51.0827,073,492,0415,1
topları37316,823,321,568,4
at61.8916,602,942,1314,1
cereyân41.3566,452,841,728,9
târîhi31.0286,402,821,496,6
medfûndur31.2356,162,561,445,7
aslâ41.7476,122,471,647,2
beyâz31.5345,882,251,374,6
ubûr52.7765,812,131,727,1
kerre52.8085,802,111,727,0
binâ63.5235,752,051,868,0
murâd31.7045,742,091,334,1
olan116.7715,701,982,4813,8
mezkûr31.8285,641,991,303,8
değildir32.1265,441,781,233,1
var97.6465,241,511,957,2
hâlâ43.7215,091,381,232,7
niçe77.0564,991,271,554,1
ammâ1115.2294,550,811,422,9
eder34.2494,490,780,720,7
gibi34.6054,370,660,640,5
yine47.3724,130,400,480,3
olup917.2814,080,340,630,5
edüp1223.9574,030,280,610,4
ile1123.7693,910,170,360,1
vardır48.5683,910,180,230,1
iki49.4173,780,040,060,0
üç37.1633,750,020,030,0
üzre411.8893,45-0,29-0,450,2
bin412.2673,40-0,34-0,530,2
dahi413.1863,30-0,44-0,720,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (139) →
EÇS IV 228a … erin içine koyar. Andan sonra doğanın fâsid kanları dirseği üzerinde çıban gibi cem‘ olur. Sonra anı ustura ile ol çıbanları iki …
EÇS VII 132b–133a … en nümâyân bir kûh-ı ser-bülenddir kim Tûfân-ı Nûh'dan berü üzerinde karı ve selc-i rahmet içre âb-ı zülâl ta‘bîr etdikleri cânl …
EÇS IV 260a … n çukadâr idim. Hikmet-i Hudâ kazâ-yı nâgehânî Murâd Hân'ın üzerindeki yorkanlara mücmere-i müdevvereler ile ûd ü anber verirken b …
EÇS II 290b … bulmış idi. Silâhdârlıkdan sebeb-i azli, Murâd Hân'ın gice, üzerindeki yorganı şerâre-i şem‘den ihrâk olup azl olundu. Bu iç kal‘a …
EÇS II 223a … lardır, ba‘zıları belvan tahta kapulardır: ammâ her kapunun üzerindeki kullelerde baca ve fürûş mazgal yerleri etmişler kim kaçan …
DK II 93 … n basan altmış biŋ kāfire ḳan ḳuṣduran aġ boz atınuŋ yilisi üzerinde ḳar
EÇS IV 397b–398a … is ve Azez ve Kilis ve Bâb ve Bomboç ve Haleb'e varınca yol üzerinde olan mezkûr kasabalar kerrât ile bâlâda tahrîr olunmuşdur a …
EÇS IV 252a–252b … gâyet metânet üzre binâ olunup otuz ayak enli dîvârdır kim üzerinde cürd atlılar cirid oynamak mümkündür.
EÇS VI 104a–104b … gelirken hemân develeri görüp kâfirin cümle atları durunca üzerinde olan Halpuz kâfirler atdan tepeleri üzre yıkılup ve niçe bi …
EÇS III 37a … s-selâm: Bir bayır dibinde yüz yetmiş adım kabr-i tavîldir. Üzerinde yine kârgîr binâ ile mebnî hâk-i pâk ile mestûr âsitâne-i a …