İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şâd

100
geçiş
37,1
milyonda
3.260.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
111
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10040,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,87

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
handân248112,099,964,89292,2
rûhu61610,7310,302,4576,4
ervâhların5910,5510,872,2368,9
gönlümüz4410,3011,722,0065,0
rûhı1324510,277,483,59109,9
gamgîn349,8811,301,7344,3
ferahnâk389,8310,301,7338,2
şehîdânı5839,817,672,2343,5
mahzûn3149,759,501,7334,2
ervâhı4649,647,721,9935,1
âbâd3239,648,781,7331,0
kerbelâ4729,577,551,9934,2
yâd51279,507,052,2239,2
deşti42158,705,971,9725,3
şerîfleri33057,925,051,6815,2
ola101.5887,604,413,0142,2
olsun47607,254,151,8915,5
oldular48777,073,941,8714,4
dedi37846,803,691,609,8
hasan41.1016,773,621,8412,7
oldu83.3616,243,012,4819,4
u3617.4346,072,805,1479,3
olup2417.2815,502,233,8536,8
etdi32.1515,452,231,364,6
olur86.0125,422,172,2011,6
ederler64.5655,402,151,908,6
gelüp55.0514,991,741,575,1
deyü56.0074,751,491,443,9
hân45.4014,571,321,202,5
edüp1523.9574,351,082,046,7
olan46.7714,250,991,001,5
ü611.2954,110,841,081,7
hazreti35.9454,020,770,710,7
ile1023.7693,780,500,931,1
yine37.3723,720,460,470,3
cümle721.1973,430,160,270,1
paşa39.4783,360,090,110,0
dahi413.1863,300,030,050,0
ve26147.9192,53-0,75-3,508,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“şâd” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (100) →
EÇS X Y9a … birbirlerin bağrına basup öpüşüp görüşdükde Hazret-i Ya‘kûb şâd olup hüzn-i Yûsuf'dan nâ-bînâ iken mübârek nergis gözleri m …
EÇS VI 121a–121b … retin yâd eyledikde cemî‘i guzât-ı müslimînin mürde dilleri şâd olup hayr du‘âda iken cümle cüyûş-ı muvahhidîn kâffe-i ümem …
EÇS V 164b … ahi bu bu siyâk [u] sibâk üzre idi. Köpürlü bu mektûblardan şâd [ü] handân olup sefer açmak sevdâsında olup hakîre eydir:
EÇS X Y442b … d[e] derler. Tâli‘leri Zühre'ye mensûb olduklarından dâ’imâ şâd ü handânlardır, aslâ gam gussa nedir bilmezler.
EÇS VIII 378b … ğan külâhı kisbeti gibi yedi terk bir kasr-ı Havarnak-ı âlî şâd etdirmiş kim yedi iklîmden nişân verir. Diller ile ta‘bîr v …
EÇS VI 26a … -i kerem ve erbâb-ı ma‘ârif muhibbi, pâk suhandân ve dâ’imâ şâd [u] handân ve müverrih-i ebü'l-kelâm ve her vech ile ahvâli …
EÇS IX Y14a … nlardır. Cümlesinin rûh-ı (---) (---) şerîfleri için okuyup şâd [u] handân olsun. Ba‘dehu bu şehir içre seyr ü temâşâları e …
EÇS X Y420b … t harâret müstevlî oldu. Şehîdân-ı deşt-i Kerbelâ ervâhları şâd ola, bana Nîl-i mübârekden on tulum su getirsinler" didikde …
EÇS X Y276a … a‘zı yârânlarımız, el-hamdülillâh efendi sıhhat buldu, deyü şâd [u] handân oldular, ba‘zılar nihânîce bükâ edüp giryân oldu …
EÇS IV 258a Şâd başem