İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şâdumânlar

78
geçiş
28,9
milyonda
4.064.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7831,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,70

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
atılup1315110,868,543,60129,4
sürûr913210,468,202,9985,2
atup133669,917,263,58105,8
tüfengler41079,477,341,9932,9
toplar135429,426,703,5795,5
çekilüp31039,096,981,7223,2
çerâğân31778,596,201,7119,9
balyemez44168,055,381,9522,1
orduyı33497,855,221,6915,9
alayı46127,574,821,9319,1
top71.1397,564,732,5532,6
ederek92.0897,094,222,8435,8
pâre82.3146,783,902,6428,5
gece51.4316,763,922,0917,9
azîm134.0976,673,783,3444,3
gün93.3006,453,562,7528,1
oldu93.3616,423,532,7427,8
ederler94.5655,993,092,6522,8
gûyâ31.7895,722,861,496,7
etdiler31.9885,572,711,476,2
gelüp75.0515,482,582,2013,5
üç87.1635,182,272,2412,6
ubûr32.7765,112,221,364,5
olur66.0125,012,111,888,4
edüp2223.9574,911,993,5128,2
olup1517.2814,821,912,8417,9
u1417.4344,711,802,6615,1
kadar34.2584,501,611,162,7
ile1123.7693,921,001,664,3
kal‘ai37.7333,650,750,700,7
ü411.2953,530,610,690,6
cümle721.1973,430,510,790,8
bin412.2673,410,500,580,4
iki39.4173,370,460,470,3
ve22147.9192,28-0,64-2,605,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“şâdumânlar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (78) →
EÇS V 50a … e ezânlar okunurken Dâr-ı İslâm'a dahil olup kal‘adan Hân'a şâdumânlar ve ziyâfetler olup lâkin şey’-i kalîl hedâyâlar verildi.
EÇS X Y311b … yup kâşif kırk koyun ve beş deve kurbân edüp azîm sürûr [u] şâdumânlar etdiler. Zîrâ İskenderiyye'ye Nîl varmasa İskenderiyye bend …
EÇS X Y66b … unca kal‘adan iki yüz pâre top atılup mehterhâneler çalınup şâdumânlar olur. Andan cümle kul paşadan beş kîse alay ihsânı alırlar. …
EÇS VI 123a … ve ol ân cemî‘i topları atup gülbâng-ı Muhammedîler çekilüp şâdumânlar olup vezîria‘zama kal‘anın miftâhlarıyla müjdeciler gitdile …
EÇS V 46a … ozup feth etdiğiyçün bu şehirde üç gün üç gece donanma olup şâdumânlar ile herkes metâ‘ların meydân-ı mahabbete çıkarup şehir arûs …
EÇS VI 137a … -i Belgrad-ı kaviyyü'l-bünyâd ol kadar balyemez toplar atup şâdumânlar edüp,
EÇS VI 90a … le guzât sîr olup kal‘a-i Peşte'ye alay-ı azîmler ile gelüp şâdumânlar olur.
EÇS X Y344b … küffâr-ı hâksâr kelleleri ile bir hây hû ile tüfengler atup şâdumânlar ederek alay-ı azîm ile gümrük önüne vâsıl olup Dimyât'a dâh …
EÇS VI 120a … emî‘i vüzerâ ve mîr-i mîrânların tabl [u] kudûmları döğülüp şâdumânlar olurdu.
EÇS V 125b … rer yaylım top u tüfengler atılup tabl [u] kudûmlar döğülüp şâdumânlar olduğun küffârlar ölesi varoşundan görüp âh-ı enînleri evce …