İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şâhin

81
geçiş
30,0
milyonda
3.910.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
13
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8133,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,71

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
şâhin8181
şâh’ın7676
şâhîn4545
şâhın2424

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yuvalı112111,7911,093,32154,5
zağanos134811,6910,143,60160,9
lala1313410,958,663,60131,7
yuvası3510,1611,291,7343,3
telleri43610,138,852,0041,6
direğidir31110,0610,151,7337,1
kayalardır5919,907,842,2344,7
kirmân4649,828,021,9936,8
doğan4739,737,831,9935,7
balaban3359,738,481,7329,6
turna3889,187,151,7223,9
kayalı52229,086,552,2135,7
kayası31228,926,681,7221,9
yalçın84948,836,082,7951,8
evlâdı33297,915,251,6916,0
meşhûrdur34037,674,951,6814,8
kaya57437,644,812,1623,8
çekmiş34337,584,851,6714,4
ser35157,374,601,6613,4
paşa129.4785,362,402,8120,6
gibi54.6055,132,181,747,3
kerre32.8085,092,151,344,3
kal‘ai67.7334,651,691,695,8
derler34.1234,551,601,162,6
üzre811.8894,451,491,826,2
deyü46.0074,431,471,283,1
yokdur34.6454,381,431,092,2
dahi813.1864,301,341,715,2
ve61147.9193,760,783,2616,1
ile823.7693,460,490,810,8
ammâ515.2293,420,450,600,4
bin412.2673,410,440,530,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“şâhin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (81) →
EÇS III 136b … ne (---) târîhinde Gâzî Hudâvendigâr asrında be-dest-i Lala Şâhin Paşa Bulgar destinden dest-bâzû kuvvetiyle cebren ve kahren …
EÇS VI 161a Ve bu kayalarda âşiyân edinen şâhin ve çaylak ve doğan ve atmaca ve akbaba ve ebâbülbül ve devl …
EÇS IX Y29a … hin kayası deyü meşhûrdur, ammâ ne şâhin niçe kerre yüz bin şâhin ve zağanos ve balaban ve miskî kartal ve gerges ve devlinge …
EÇS I 72a Ve niçe kerre Silihdâ[r] Mûsâ Ağa'yı şâhin gibi kemerinden kapup eyle cüssedâr âdemi bâzû-yı tüvânâsı …
EÇS VI 113a … nakş edüp taşırlar. Hattâ penez nâm bakır akçelerinde dahi şâhin tasvîri yazarlar.
EÇS III 11a–11b … eddîn Keykubâd b. Gıyâseddîn müceddeden binâ etdükden sonra şâhin âşiyânından süzülür gibi cânib-i erba‘asında olan düşman di …
EÇS VI 160b … alçın kızıl kayadır kim niçe bin miskî kartal kuşlarının ve şâhin ve zağanos murglarının âşiyânları var. Aşağı bakmağa âdemin …
EÇS II 359b … ehkeşân-âsâ semâya ser çekmiş yalçın yalama kızıllu ve sarı şâhin ve zağanos ve miskî kartal âşiyânları kanâre kayalardır kim …
EÇS IX Y122a Gayri cânibleri şâhin yuvalı kûh-ı Demâvend-misâl kayalardır. Ve üç kat kal‘adır. …
EÇS IX Y15a … i âsumâna ser çekmiş Kahkahâ-vâr bir hısn-ı hasîn-i üstüvâr şâhin ve zağanoz [[(---) (---) (---)]] âşiyanlı sarı ve kızıl yal …