İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şöyle

103
geçiş
38,2
milyonda
3.176.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9840,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,39
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: şöyle) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ihvânı188311,639,474,24205,0
ma‘lûm2617211,608,955,09275,7
bâsafâya71510,9210,582,6492,7
safâya62910,549,402,4567,6
ma‘lûmı75510,508,702,6471,5
sa‘âdet68110,067,922,4454,4
urduk379,8010,451,7339,0
ola331.5889,326,095,66215,5
yârânı31268,756,281,7120,3
gerek53078,645,742,1930,1
imdi42528,535,701,9623,8
durur45127,744,681,9218,3
böyle121.8347,674,423,3050,9
yok46097,524,431,9117,0
ki102.4267,023,752,9333,7
deyü146.0076,232,933,2532,8
oldu33.3614,831,551,142,5
hemân33.8654,631,351,052,0
ederler34.5654,401,110,931,4
şehri35.6784,090,790,730,8
olur36.0124,010,710,670,6
ammâ615.2293,680,370,550,4
üzre411.8893,450,140,180,0
ile723.7693,26-0,05-0,100,0
u517.4343,22-0,09-0,140,0
ve25147.9192,47-0,85-4,0311,3
edüp323.9572,03-1,29-2,493,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“şöyle” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (103) →
DK I 10 ḫandan buyruḳ şöyle dür kim oġlı ḳızı olmayanı taŋrı ta'āla ḳarġayupdur biz daḫ …
EÇS VI 68b Hammâma girdi nâzile bir sîm-ten güzel / Şol şöyle diyecek yeri yok cümle ten güzel
EÇS VIII 231a … lerine yakın, varmısık, gelmısık ve onlar ile görismısık ve şöyle etmısık ve böyle etmısık, el-hâsıl sık lafzını sık sık isti …
EÇS V 10a … nın ve beğlerin sohbetlerinde, "Haydar Ağa'yı şöyle çaldık, şöyle urduk, şöyle urdu" deyü niçe zamân dillerinde dâsitân olup,
EÇS IX Y40b … u bahâdır dilâver er yiğitler değillerdir. Sehel bahâne ile şöyle metîn kal‘ayı kâfire verüp bu kadar mâl-ı ganâ’im nehb ü gâ …
EÇS IV 214b … -i gazâ-yı kûh-ı Saçlı: Yine hakîr eyitdim: "Benim efendim! Şöyle ma‘lûm-ı sa‘âdet ola kim ol asırda paşa pederinizin kâmil y …
EÇS II 233a–233b … te ve zühd ü takvâya meşgûl idiler. Bi-hidâyetillahi Te‘âlâ şöyle yetişmişlerdi ki gice rûhları âlem-i ecsâmdan âlem-i ervâha …
EÇS IV 383a İhvân-ı bâ-safâya şöyle ma‘lûm ola kim ba‘de't-Tûfân Hazret-i Nûh Necî aleyhi's-sel …
EÇS III 144a–144b … e halk-ı âlem bu geminin temâşâsına gelüp bu geminin şurası şöyle burası böyle gerek, deyü sizin geminin hakkına gûnâ-gûn müş …
EÇS V 124a … meyve dırahtistânların tîğ u teber ile kat‘-ı şecer etdirüp şöyle harâb u yebâb ve halkın esîr-i kebâb etdirirlerdi kim ta‘bî …