İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şap*

29 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
137
geçiş
50,8
milyonda
29
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13555,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,69

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: şapkalı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
eflâtûniyye141111,6011,613,74218,8
manlifke101711,0610,503,16133,2
nahır91510,9210,533,00120,4
geyerler1824110,617,524,22153,6
şal71410,5710,272,6490,0
kara691.53210,406,798,23520,5
başlarından5389,878,342,2348,5
siyâh205729,856,434,42139,7
keçeden4269,658,571,9940,2
başlarına61399,486,732,4344,4
tartur329,4711,851,7346,9
keferelerdir4539,437,541,9934,2
freng72069,396,392,6148,4
çıkarup145839,325,893,6887,2
geymezler3199,308,601,7330,3
fireng4809,246,941,9830,8
geyer3319,197,901,7227,2
telleri3369,157,681,7226,2
başlı41029,106,591,9828,8
kalpak3469,077,331,7224,7
birine51699,066,192,2133,2
geyüp94319,025,682,9453,5
giyerler3718,886,701,7222,1
saçlı3728,886,681,7222,0
başlarında41668,765,891,9724,9
başından31148,616,021,7119,2
cihânı31768,295,391,6916,6
alaca31788,295,371,6916,6
dutup31978,205,231,6916,0
kefereleri43188,174,951,9419,8
harîr32098,155,141,6815,6
çuka43418,104,851,9319,2
küffâr131.6037,944,323,4253,4
elvân44567,794,431,9117,0
nemse44627,774,411,9116,9
kâfir46167,444,001,8714,7
gibi244.6057,373,684,5278,8
beyâz81.5347,293,682,6126,2
başına35367,193,781,6110,2
deryâmisâl35437,183,771,6010,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (137) →
EÇS VI 133a … kapusunda mıhlı durup gelen giden Macarlar bu ayu kellesine şapkaların çıkarup ta‘zîm ederler.
EÇS VIII 237a … ibret: Bu şehrin bir gûne dahi re‘âyâ kefereleri var. Freng şapkası gibi manlifke Eflâtûniyye şapkası geyerler, ammâ Frengin si …
EÇS IV 233b–234a … li olanı serbendli ve başları turna ve şahin telli ve şal u şapikli ve beli çap tîrkeşli ve eli kûpâlli ve mavi ve sarı ve siyâ …
EÇS IV 269b–270a … cümle başları Kızılbaş başları gibi ince serbendli ve ince şapik giymiş birbirine müşâbih kavm-i Çamapur-misâldir. Zîrâ ceng …
EÇS X Y435b … şab ağacına uğrayup pâre pâre olur. Eğer gemi kavî-binâ ise şapın dalları ve budakların kırup kütür kütür ubûr eder. İncü bu …
EÇS VII 104a … r etdim ki yedi iklîm çâr-kûşeden yüz binden mütecâviz kara şapkalı ve elvân çuka kalpaklı tâ Kılbarak'dan ve vilâyet-i Kozak'd …
EÇS VI 25a … gün ol gece tâ sabâha dak dağı ve taşı kara nahır gibi kara şapkalı küffâr cihânı dutup ordu-yı İslâm küffâr-ı hâksâr ile doldu …
EÇS IV 223b … urâd edinse yedi bin paçile ve likânlı ve guyallı ve şal ve şapikli ve cânlı ve tüfeng-endâz asker-i pür-silâh âmâde olur. Gâye …
EÇS I 160b … nın iç yüzünde vâkı‘ olup uncu kefereleri bir gûne manlifke şapka geyerler kim gûyâ hayâl-i zıl Karagöz'ü şapkasıdır. Ammâ mü …
EÇS II 334b … m içre gemiler ile bender-i Cidde'ye giderken bi-emr-i Hudâ Şap deryâsında talattum-ı deryâ ziyâdesiyle cûş [u] hurûşa gelü …