İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şarka

863
geçiş
319,8
milyonda
318.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi863352,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cânibi5145.64611,345,1522,032.755,6
nâzır1071.00710,875,3810,09601,4
gidüp1722.68110,644,6512,59792,4
sâ‘at1462.19710,614,7011,62682,4
semti4723010,466,326,77329,3
sâ‘atde1302.23910,424,5010,90572,5
kapusu1142.14710,284,3810,16481,7
yine2637.37210,033,8015,05914,7
andan2788.9489,863,6015,30894,9
kalkup468369,794,436,47197,2
kâh272649,625,325,07149,3
garba451.0599,584,056,30170,3
mekşûf231219,586,224,73157,4
tarafı501.3149,563,896,60178,7
meyyâl221099,536,304,63153,5
kapudur253169,444,954,84125,2
gâh232359,425,264,67125,1
bâbı389789,403,925,76137,2
nâzırdır233119,334,854,63112,0
dağlar256369,093,944,6790,8
kenârınca192979,074,644,1887,0
mekşûfdur15889,016,063,8199,1
giderken247498,933,654,5177,9
biri542.8198,912,906,37124,9
demir261.0008,843,354,6074,3
geçüp311.4288,793,084,9178,5
kenârıyla131218,765,393,5273,2
kurâlar143088,614,153,5354,7
sarp143328,584,043,5152,7
ormanlar111038,545,383,2461,8
içre695.3248,512,346,67114,2
deryâ187928,483,153,7747,0
kapu177148,463,223,6845,9
lebi188188,453,103,7546,0
âbâdân199278,443,003,8146,2
düz122688,444,133,2746,6
kapusudur101148,395,103,0752,1
adım157318,273,003,3936,5
cenûba135198,273,293,2436,3
sahrâsı102268,234,112,9838,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“şarka” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (863) →
EÇS IX Y138a Andan yine şarka 4 sâ‘at gidüp,
EÇS VII 6b … ne bu kal‘anın dağlarında bir gece yatup andan yine cânib-i şarka sarp ormanlar ve balkanlı dağlar ubûr edüp,
EÇS VIII 280a … hisâra gider Toroz kapusu ve orta hisâra giden orta kapular şarka nâzırlardır. Bu kal‘a-i zîr yukaru ve iç kal‘aların kayalar …
EÇS IV 191b … ri köyüdür kim cümle halkı müslimlerdir. Andan yine cânib-i şarka nısfu'l-leylde âlem-i ağyârdan bî-haber iken 13 sâ‘at gidüp …
EÇS IX Y244b Andan nüzûl edüp haremde iki amûd-ı müntehâlar var, biri şarka ve biri garb cânibindedir. Mâbeyne-hümâları (---) kademedir …
EÇS IV 357a … rükn-i Irâkîsi cânib-i şarka meyyâldir. Eyle olsa Irâk hâki şarka olup cümle kıbleleri cânib-i garba vâki‘ olmuş olur. Zîrâ B …
EÇS IV 200a … den gider. Ve kıble semtine küşâde Mardinkapusu. Ve taraf-ı şarka nâzır Yeni kapu. Bundan aşağı Şatt kenârına inüp cisirden Ş …
EÇS V 28a … âsına azîmet etdiler. Hakîr Karabınar'dan 3 sâ‘atde cânib-i şarka ormanlar içre {gidüp},
EÇS III 84a Andan yine cânib-i şarka sarp seng-râh ile bir menzilde,
EÇS V 175a … İki yüz hâneli Bulgar kefereleri köyüdür. Andan yine semt-i şarka gidüp,