İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şatt

140
geçiş
51,9
milyonda
2.381.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
24
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi14057,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,23

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
aşrı128510,778,413,45117,9
furât1215210,407,573,45103,2
musul’da4269,628,531,9940,0
sâhiliyle3139,339,121,7332,7
yatıda3169,308,821,7331,3
kenârında281.3479,275,655,19165,5
basra’dan3269,218,121,7328,2
diyârbekir’den3279,208,061,7327,9
cezîre72549,196,052,6145,2
tuğyân4999,106,611,9828,9
basra51779,016,092,2032,5
cisirden3538,997,091,7223,7
şatt’dan3558,987,041,7223,5
menzilde41368,896,151,9726,3
kuşlar3718,866,671,7221,9
şinâverlik41628,765,891,9724,9
musul41768,705,771,9624,3
etdiğinden31118,616,021,7119,2
sâhilinde42068,575,551,9623,0
kenârıyla31218,565,901,7018,7
nehri554.9858,464,737,14258,1
cezîresi31438,445,661,7017,7
birbirine31768,285,361,6916,5
sâhili32238,085,021,6815,1
ara32328,054,961,6814,9
bağdâd54918,024,622,1422,5
cisri66577,954,462,3425,7
mukâbelesinde32767,884,711,6713,9
hâkinde78857,814,252,5128,1
kol33407,684,411,6512,7
cenûba45197,644,211,8915,8
gemileri33567,634,341,6512,4
altından33577,634,341,6512,4
hâki57127,594,082,1018,9
zemîni34427,404,031,6311,2
handakı35647,133,681,609,8
bahri48047,123,581,8312,6
cereyân61.3567,043,412,2217,6
zamân36646,933,441,578,9
şimâle38936,573,021,527,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“şatt” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (140) →
EÇS IV 404a … üz'den nehr-i Şatt'a girüp fakîr balık emr-i Hak ile nehr-i Şatt kenârında şehr-i Musul'da cân havliyle kırkıncı günde Yûnus …
EÇS IV 389b … keyf cisri temâşâ olıcak vâcibü's-seyr pül-i ibret-nümâdır. Şatt üzre, eyle bir dîvâne cereyân eder nehr-i arîz ü amîk üzre, …
EÇS IV 367a … şehr-i Vâsıt demişler ve niçesi Bağdâd ile Basra mâbeyninde Şatt kenârında bulunduğiyçün şehr-i Vâsıt demişler, deyü niçe kî …
EÇS IV 405a … in-i sun‘-ı Hudâ'dır kim Rûm u Arab u Acem'de misli yokdur. Şatt sâhilinde ve dahi ba‘îd yerde göl göl olup kara çam sakızla …
EÇS IV 359a Eşkâl-i zemîn-i kal‘a-i Kurna: Nehr-i Şatt ve nehr-i Furât birbirine mahlût olup Şattu'l-Arab olduğu m …
EÇS IV 388b–389a … îl ba‘îddir. Ammâ kal‘a-i Keyf-i Sikiyf, Hasankeyf Sikyf tâ Şatt kenârındadır. Zîrâ Diyârbekir'den Şatt ile taraf-ı cenûba c …
EÇS IV 363b … îm imiş. Hâlâ eser-i binâları zâhir ü bâhirdir. Hâlâ bahr-i Şatt sâhilinde bin hâneli ve müte‘addid câmi‘li ve hân u hammâml …
EÇS IV 360b … su, Bağdâd tarafına meftûhdur. Ve Mühennâvî kapusu, cânib-i Şatt aşrı Gürdelen'e meftûhdur. Ve Bahr kapuları cânib-i şarka k …
EÇS IV 340a–340b … ta Paşa sarâyının niçe kasırlarının pây-ı kârgîrleri nehr-i Şatt içre binâ olunmuşdur.
EÇS IV 363a … pür-silâh asker refîk koşup Basra'dan cânib-i cenûba gidüp Şatt kenârıyla 1 sâ‘atde,