İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şebi

127
geçiş
47,1
milyonda
2.608.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi12751,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
şebi127127
şebı11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
muzlimde314412,5410,875,56436,4
yeldâsı141411,6711,373,74221,0
zulmetde111611,3010,833,31153,7
rûzı2423811,078,074,88223,6
rûşen1613010,998,353,99155,7
muzlim138610,978,653,60132,2
muzlimleri5510,2811,372,2478,9
yeldâlarda5510,2811,372,2478,9
muzlimi5710,2610,892,2370,5
çerâğân1117710,217,373,3091,3
meş‘aller64910,138,352,4458,2
kezâlik71039,967,502,6359,3
rûşenmisâl4109,9010,052,0049,6
dakîkadır4299,718,521,9939,8
zulmânîde339,5611,371,7347,3
eyledir4479,567,821,9935,8
târı369,5310,371,7339,0
zulmet379,5210,151,7337,8
nehârı51089,456,942,2238,5
leylei62449,056,032,4138,5
derece3698,976,851,7222,7
âheste41648,826,021,9725,6
huccâcı32498,035,001,6815,0
vakti57647,524,122,1119,2
gûyâ81.7897,103,572,5925,0
sâ‘at82.1976,823,272,5422,0
her165.9676,432,833,4435,5
karîb31.0286,412,951,517,1
gece41.4316,392,891,739,1
kal‘ayı31.0916,332,871,496,8
eyle42.2535,782,241,586,1
olup2417.2815,501,883,5728,0
olur76.0125,221,631,796,4
ile2723.7695,211,593,4723,9
kerre32.8085,071,501,122,4
oldu33.3614,821,251,001,7
kal‘a44.5574,811,221,142,2
niçe67.0564,771,181,363,1
cemî‘i33.6874,691,110,931,4
gelüp45.0514,661,071,051,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“şebi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (127) →
EÇS IV 296b … ar havâtînler tevhîde meşgûl olurlar. Ba‘de'l-gurûb olup ol şeb-i muzlimde {Şeyh Safî bir şem‘-i münevver âşikâre edüp} eydür …
EÇS VI 65a … -i revgan ve niçe kerre yüz bin meş‘aleler ile çerâğân edüp şeb-i muzlimleri rûz-ı rûşen olur. Ale's-sabâh çaşıtlar gelüp,
EÇS II 246a … tân Ahmed Hân asrında bu kal‘ayı Kazak-ı Ak ale'l-gafle bir şeb-i muzlimde nerdübânlar ile serîka edüp Vezîria‘zâm Nasıf Paşa …
EÇS II 319b–320a … tîndir. Bu kal‘aların cümle üç bin nigehbânları vardır. Her şeb-i muzlimde kal‘ayı meş‘aller ile çerâğân edüp dîdebânlar "Hud …
EÇS II 373b–374b … üp âhir kendüyü zahm bî-mecâl edüp vakt-i gurûb olup âlem-i şeb-i zulmete varup çeşm-i pür-hûnlar nâ-bînâ olup ol mahalde Kar …
EÇS VIII 197b–198a Ammâ Mehemmed Paşa ile hân her gece ol şeb-i yeldâlarda yedişer ve sekizer sâ‘at oturup cemî‘i ulemâ-yı …
EÇS IV 194b … unmuşdur. Arz-ı beledî (---) (---) (---) ve tûl-ı nehârî ve şeb-i yeldâsı (---) sâ‘at (---) derece (---) dakîka bulunmuşdur. …
EÇS IV 208a … re] zeyn edüp bir tarafdan bir tarafa çerâğlar cereyân edüp şeb-i muzlimleri gûyâ rûz-ı rûşen olup her külbede hânende vü sâz …
EÇS II 259b–261a … burc [u] bârûların haç-peykerler ile zeyn etdiler. Meğer ol şeb-i muzlimde nehr-i Tün ile on bin kâfir kal‘aya imdâd girüp sa …
EÇS VII 151b … şakıyup sâ‘ıkalar kopup evc-i âsumânda haşr [u] neşrden bir şeb-i muzlim olmuşken gök yüzünü âteş dutup ol şeb-i muzlim zâ’il …