İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şedîd

93
geçiş
34,5
milyonda
3.492.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9338,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
şitâsı204412,2210,694,47267,8
kışı113611,4510,113,31136,2
rîhı75110,648,962,6474,0
şiddeti2454210,277,334,87197,9
cerî3209,769,091,7332,3
esüp3659,287,391,7224,9
rûzgârı51889,196,592,2136,0
şitâ41359,176,751,9829,6
olduğundan118168,635,613,2564,3
olmak51.0707,144,082,1018,9
hevâsı36337,084,101,6311,4
olmağile51.1667,023,962,0918,1
halkı51.3356,843,762,0716,9
gâyet123.8516,643,503,1636,5
olur186.0126,593,443,8553,6
lâkin41.4936,373,281,7911,0
zîrâ93.5896,323,192,6723,8
ammâ2215.2295,562,393,8037,7
oldu33.3614,831,691,202,9
olup1517.2814,821,652,6414,1
eder34.2494,501,361,062,0
yokdur34.6454,371,230,991,7
andan58.9484,181,021,132,0
her35.9674,020,870,780,9
ü411.2953,520,360,440,2
vardır38.5683,500,340,370,2
u617.4343,490,320,490,3
ile723.7693,260,100,170,0
cümle621.1973,210,040,060,0
ve39147.9193,11-0,06-0,290,1
edüp323.9572,03-1,14-2,082,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“şedîd” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (93) →
EÇS VII 52a … kin üzümü sehel hoş-hor ve türüş olur, zîrâ şiddet-i şitâsı şedîd olduğundan niçe gûne meyveleri olmaz.
EÇS III 65b … a‘t-ı musannifîn-i şâ‘irân: Bu şehr-i Kayseriyye'nin şitâsı şedîd olmağın ahâlî-i beledi ilme meşgûllerdir ve zekiyyü't-tab‘ …
EÇS X Y307a El-hâsıl gâyet cerî ve şedîd hâkim olsa bu makûle harâmîler hareket etmeğe kâdir olamazl …
EÇS VIII 325b … olmuşdur. Hâlâ bu diyârda yine lodos rîh-ı akîm gibi gâyet şedîd esüp niçe yerlerde tarlaları ve bâğları harâb edüp niçe bin …
EÇS X Y241b … Mısır'ı toz ile mâl-â-mâl edüp cümle halkı rüsvâ eder. Ammâ şedîd esdiğinden cümle Cidde gemilerin huccâc ile Mısır'a getürüp …
EÇS VII 173a Ve kışı gâyet şedîd olup eşcârât-ı müsmirât gayri dırahtistândan söğüd ve kavak …
EÇS V 15a … beğine müfavvazdır, lâkin adâlet yeridir, zîrâ halkı gâyet şedîd ve şecî‘lerdir.
EÇS III 76a … bâriddir. Mâh-ı temmûzda gûyâ yahpâredir. Ammâ hevâsı gâyet şedîd olduğundan bâğ u bâğçesi yokdur, amâ hubûbât mahsûlâtları ç …
EÇS II 342b–343a … sellimi Dervîş Ağa Gürcî âdemîsi bir zâbıt u râbıt, hâkim-i şedîd idi, bu sancakdan elli bin guruş tahsîl etdi, derler. Bir s …
EÇS VI 87b … üp birkaç günde ifâkat bulur. Gerçi dörd ay şiddet-i şitâsı şedîd olur, ammâ Temmûz'u ve rûz-ı nevrûzu hayât-efzâdır.