İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şems

46
geçiş
17,0
milyonda
6.538.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
32
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4618,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,72

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kamer41411,0911,032,0054,5
harâreti33010,349,521,7333,9
te’sîr41809,187,351,9932,9
aynı73549,167,182,6356,0
efendi51.7106,544,422,1321,2
derler34.1234,562,421,415,2
câmi‘i34.6374,392,251,374,6
ü711.2954,342,182,0610,4
hân35.4014,172,031,313,9
şehri35.6784,101,951,283,7
hazreti35.9454,041,891,263,5
bin412.2673,411,261,162,3
olup517.2813,241,091,182,3
dahi313.1862,890,740,690,7
u317.4342,490,340,360,2
ve21147.9192,220,060,180,0
cümle321.1972,210,050,060,0
ile323.7692,05-0,11-0,140,0
edüp323.9572,03-0,12-0,150,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“şems” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (46) →
EÇS IX Y337a … (---) Boyunca yonma saru taşdandır ki ana Hacer-i P 140b şems derler.
EÇS IV 201a … zkûr kabri sütr edüp ol ma‘sûm gâyet mahbûb olmağile ismine Şems derlerdi. Efvâh-ı nâsda sinde müştak olduğiyçün Sinoğlu der …
EÇS III 118a … tahrîr etmiş. Hakkâ ki sikkeyi mermerde kazmış. Sihr-i helâ şems [ü] kamer göstermiş kim bu felek-i atlasda eyle bir mâh-ı â …
EÇS X Y410a … memiş çiğ kavm gördüm. Zîrâ ol diyârda böyle şiddet-i hârlı şems olmaz, anıniçün çiğ kalırlar" deyince hakîrin aklı başından …
EÇS X Y231b İbret-nümâ-yı şehr-i Ayn-ı Şems
EÇS IX Y201a … tın şu‘beleri bir birine mahlût olup sâyebân olmuşdur. Aslâ şems te’sîr etmez bir koyahdır kim ok ursan te’sîr etmez bir tef …
EÇS IV 201a … -ı nâsda sinde müştak olduğiyçün Sinoğlu derler. Ba‘dehû bu Şems Efendi Diyârbekir içre kutbiyyete kadem basup niçe keşf [ü] …
EÇS V 150a "Hazret-i şems ile Mevlânâ'nın keşf [u] kerâmetlerin işidüp, âyâ ne gûne â …
EÇS X Y253b … bh edince kulle-i felekden şems nümâyân olup bir cıda kaddi şems pertâb ederdi. Anda güneşin aslâ te’sîri yokdur, iki kürk g …
EÇS IV 201a Ve Şems Efendi câmi‘i: Ya‘nî Sinoğlu câmi‘i nâmiyle meşhûr bir câmi …