İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şems*

33 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
272
geçiş
100,8
milyonda
33
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi267109,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,55
EÇS D 0,81

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: şemsi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âteştâb205710,968,774,46211,3
tebrîzî121710,419,773,46150,4
âteştâbın111410,309,933,31142,2
sivasî112210,269,283,31126,3
tâbân7109,679,762,6487,5
felekden7329,568,082,6466,2
te’sîr101809,506,113,1265,5
şir569,2010,012,2365,8
aynı103549,035,133,0752,0
efzûn5508,996,952,2238,8
tâbânmisâl448,8910,282,0057,0
hadden5788,876,312,2134,2
kamer4148,848,471,9940,3
akşemseddîn5868,846,172,2133,2
paşazâde61598,835,552,4034,6
kara241.5328,774,284,6597,4
haceri4478,686,721,9829,7
elmevlâ62438,584,942,3729,6
cemâl4728,576,111,9726,2
monlâ51768,515,142,1726,0
kullei73578,514,602,5431,4
ğaflet338,4810,281,7342,7
zevâle368,479,281,7334,4
veledî398,458,691,7331,3
tâbı3128,448,281,7329,3
tüvânı3168,427,861,7227,3
şu‘lesi3188,417,691,7226,5
hazretleri107098,384,132,9838,5
sa‘âdetine3268,377,161,7224,2
perîpeyker3288,367,051,7223,7
harâreti3308,356,951,7223,3
te’sîri3358,326,731,7222,3
tâb3428,296,471,7121,2
mühri3478,276,311,7120,5
bâyezîd74888,244,152,5027,2
mevlevî3578,226,031,7119,3
ḳoca3618,215,931,7018,9
nübüvvet3678,185,801,7018,3
eşşeyh119818,173,803,0837,6
mevlânâ42028,114,621,9218,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (272) →
EÇS X Y358a … ve latîfü'l-i‘tidâl hûb-manzar ve perî-peyker hadden bîrûn şems-i tâbân-misâl hûbânları hüsn-i cemâl sâhibleridir.
EÇS II 368b … onya'da hazret-i Mevlânâ'yı irşâd edüp Sultân Veled Efendi, Şems'in kellesin kesüp destine alup bayağı menzil kat‘ ederek bî-se …
EÇS I 47b–48a Vezîr Mustafâ Paşa: Hâlid ibn Velîd neslindendir. Şemsî Paşa'nın karındaşıdır kim andan mihterdir. Haremde neşv [ü] …
EÇS IX Y337a … (---) Boyunca yonma saru taşdandır ki ana Hacer-i P 140b şems derler.
EÇS IV 350b … übâşeret etdikde minber-i Resûlullah mütezelzil olup semâda şems-i âteş-tâbun tâb [u] tüvânı kalmayup münkesif oldu. Mu‘âviye …
EÇS IX Y188a … eş-Şeyh Alî el-Gazzâzî ve Ahi Tohtamur el-Behlivân ve Şeyh Şemsüddîn ve şehirden taşra Şeyh el-Kınvânî ve Taylûn câmi‘i kurbunda …
EÇS VI 177b … hemmed Paşa'nın fermânıyla sene 974 târîhinde Rûmeli vezîri Şemsî Paşa fethidir.
EÇS IV 201a … zkûr kabri sütr edüp ol ma‘sûm gâyet mahbûb olmağile ismine Şems derlerdi. Efvâh-ı nâsda sinde müştak olduğiyçün Sinoğlu der …
EÇS VII 59b … mu‘tebereleri ve Yâkût-ı Musta‘sımî ve Abdullâh-ı Kırımî ve Şemsullâh-ı Gamrâvî ve Şeyh Cûşî hatt-ı şerîfleriyle eyle zî-kıymet kel …
EÇS V 174a … sarâyı ve İbrâhîm Paşa Mühürdârı sarâyı ve hâkim-i vilâyet şemsî Paşazâde kethüdâsına bir sarây-ı musanna‘ inşâ etmede idi. …