İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şimâlinde

208
geçiş
77,1
milyonda
1.565.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20885,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
şimâlinde208208
şîmâlinde11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kazâi122899,636,073,4178,0
ba‘îd175169,595,744,05102,6
şehrin361.5879,365,205,84191,0
cenûbunda61139,266,432,4241,9
sahrâsının5729,196,822,2237,7
garbında71859,195,942,6044,2
bukâ3288,707,441,7225,3
buhayrenin3428,626,861,7222,8
mezâristân3448,616,791,7222,5
bâğçeler41308,605,641,9623,6
kal‘asının73878,594,872,5633,9
merhale41448,545,491,9622,8
şehrinin52628,454,952,1624,7
kıblesinde31038,305,561,7017,3
cânibi565.6468,294,017,02208,2
konak64248,284,522,3426,2
hıyâbân31348,175,181,6815,8
mîl64818,164,342,3324,8
karîbdir31478,115,051,6815,2
kal‘anın141.4898,083,933,5050,3
menzil31847,974,721,6713,9
nîm31977,924,631,6613,5
dâmeninde32167,864,491,6613,0
dağ32547,734,261,6412,1
yerdir55627,733,852,0817,4
binâları32617,714,221,6411,9
mısır’ın44537,633,841,8613,9
karîb71.0287,543,462,4121,0
vâki71.1217,433,342,3819,9
nümâyân33717,413,711,609,9
sâ‘at122.1977,353,153,0731,2
kûhı61.0037,343,282,2016,5
bahri58047,343,332,0114,1
deryâda47167,153,181,7810,5
adım47317,133,151,7710,4
eski35537,013,141,547,7
kal‘ai287.7336,852,554,3953,1
yol36696,812,861,496,7
tarafı51.3146,752,631,879,8
kasabai41.0646,692,611,677,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“şimâlinde” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (208) →
EÇS X Y289a Ba‘dehu cemî‘i meşâyihân-ı Bedevî şehrin cânib-i şimâlinde bu esvâk-ı muhtasaranın cenbinde ol meydân-ı melâhatde ibti …
EÇS IX Y361a Cebel-i Nûr: Mekke'nin şimâlinde bir sâ‘at yerdir. Münkirlerden Hazret-i Risâlet-penâh muhte …
EÇS IX Y74a … sâf-ı eşkâl-i kal‘a-i bâlâ: Evvelâ bu şehr-i azîmin cânib-i şimâlinde bir kûh-ı bâlâ üzre bir köhne-âbâd kaya-i seriyye-âbâd kârg …
EÇS IV 313a–313b … dervezesi vardır. Bu kal‘a-i bâlâ-yı zîbâ 313b Bağdâd'ın şimâlinde kal‘a-i Cem-cemâl râhı üzre vâki‘ olmuşdur. Aşağıda bin hân …
EÇS IX Y91b … ayr [u] berekâtları mütekâsir şehr-i kadîmdir. Ve bu şehrin şimâlinde kâmil sekiz bin adım karîb,
EÇS II 346a … cânib-i garbîsinde bir menzil Zeytun kazâsıdır. Ve cânib-i şimâlinde Karadeniz sâhilinde iskelesi Samsun ve Sinop'dur, ara yatıd …
EÇS VII 2b … l‘adır. Bunda dahi bir ganîmet bulmayup bu kal‘anın cânib-i şimâlinde,
EÇS IV 304a … olup kendleri ma‘mûrdur. Bu Sa‘îd-âbâd kendinini sağ tarafı şimâlinde kal‘a-i Kumla hayli mesâfe-i ba‘îdede kalup kend-i Serâvrûd …
EÇS IX Y231a–Y231b Ve dahi bâlâda tahrîr olunan cümle âsâr-ı binâları şehrin şimâlinde bir mürtefi‘ yerde şehre havâle âlî binâlardır. Cümle âsârl …
EÇS X Y130a … da gâ’ib olur. Ammâ Mısır içinden cereyân eden halîc şehrin şimâlinde Kantaratü'l-cedîd-i İbrâhîm Paşa altından ubûr edüp Cümmeyz …