İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şinâverlik

162
geçiş
60,0
milyonda
2.037.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi16266,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,91

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
şinâverlik162162
şînâverlik22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mâhîler148510,868,423,73138,1
mâliki83610,378,852,8284,2
bilâvâsıta5269,778,652,2351,0
gavvâsvâr4109,579,702,0047,7
mâlikleri4119,579,562,0046,7
deryâda197169,475,794,28115,9
keştîler5709,467,222,2240,5
deryâsında4389,367,781,9935,6
deniz4419,337,671,9935,0
mâhîleri5929,336,822,2237,7
ma‘şûk3149,138,801,7331,3
birbirlerin4829,076,671,9829,3
suda4919,026,521,9828,4
bahr3428,917,221,7224,3
niçesi51788,915,872,2031,0
havzı62888,775,442,3933,7
şatt41408,765,891,9724,9
rûyı95588,685,072,9146,0
suya41668,645,651,9623,6
âşık3848,646,221,7120,0
ederek272.0898,624,755,00126,7
sayd63518,585,152,3831,3
birbirleriyle31078,515,871,7018,6
deryâya64108,434,932,3729,5
eden151.3048,394,583,7166,9
ederken119448,354,603,1849,3
taşlar31608,255,291,6916,2
havz31688,225,221,6915,9
selâmetle32048,074,941,6814,8
buhayre32128,044,881,6714,5
ederdi54907,974,412,1321,1
bahri78047,894,182,5027,4
elvân44567,734,191,8915,7
kimi67837,704,002,3022,1
deryâ67927,693,982,2921,9
nîl57047,563,892,0817,7
bâr33847,494,021,6311,1
gemiler34077,433,941,6210,8
ederler244.5657,383,454,4571,7
handak34787,263,711,609,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“şinâverlik” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (162) →
EÇS VI 109b … al‘adan uryân kemendlerle enüp bahr[î] gibi handak suyundan şinâverlik ederek beri tarafa geçince karavullar bunu dutup Sadrıa‘zam …
EÇS X Y450b … -i mâhî-vâr kâküllerin târmâr edüp bahr-i Yûsuf mâliki gibi şinâverlik edüp uşşâkları ile alâ-mele’i'n-nâs birbirlerin bilâ-vâsıta …
EÇS VII 22a … âr gark-ı âb oldukda cümle asker küffâra hey hey deyüp suda şinâverlik eden küffâra kurşum yağdırup bir küffâr halâs olmayup gark- …
EÇS II 372a … i batmayup rûy-ı deryâda ellerin açarak her biri bir cânibe şinâverlik ederek gitdiler. Çoğu Sarâyburnu'ndan sırtları üzre geçdikl …
EÇS IX Y11b–Y12a … âr uşşâkân-ı müştakânın nem-i çeşm-i yemm-i ummânı bahrinde şinâverlik edüp gönüller sayd etmeğe zülf-i amber-efşânın şebeke-vâr d …
EÇS X Y357b … e cemî‘i halkı Nîl'de mâhîvâr âdem mahbûb-ı mâhtâbânlar ile şinâverlik edüp birbirlerin mahabbet şebekesilye sayd edüp küştegîrâne …
EÇS II 295a–295b … havz-ı azîmi var, cümle dilberânlar onda deniz mâliki gibi şinâverlik ederler. Bu havz içre hammâmcı beher yevm birer şele, ya‘nî …
EÇS V 86a … âmında kaz ve ördek ve karabatak ve martı ve sürhâb kuşları şinâverlik eder. Ve gölünün ka‘rında turna balık ve sazan balığı ve ba …
EÇS IV 383b–384a … -i Nûh Nebî'nin hâtûnu gemi ile Tûfân deryâsında mellah-vâr şinâverlik ederken talattum-ı deryâ-yı azâbdan havf ü haşyete 384a d …
EÇS VI 124b–125a … ldum. Hemân bir kerre altımda atım süheyl urup at su içinde şinâverlik ederken gerüde kalan küffâr hakîre kurşumu bârân-ı la‘net ⟦ …