İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

açup

257
geçiş
95,2
milyonda
1.269.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi255104,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,33
EÇS D 0,92

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: açup) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kapusun237911,138,584,78235,3
kapuyu125210,318,243,45116,3
ağzın115410,188,063,30103,5
kapuların1312610,127,083,58103,3
el204549,855,854,39124,0
bâdbânların7209,698,842,6474,7
başların8829,597,002,8162,6
bayrakların7429,587,772,6362,7
yelken7589,517,312,6357,9
yelkenlerin6159,509,042,4466,0
gözün6599,287,062,4347,5
bâdbânı5149,248,872,2353,6
orsa5429,107,292,2241,2
du‘â135739,004,903,4863,5
kapağın4108,949,042,0044,0
başın72158,925,422,5839,1
muvâfık4928,555,831,9624,7
haçlı4998,525,731,9624,1
per3108,528,621,7330,9
kabrin3208,477,621,7226,2
sözü3308,427,041,7223,6
kuş52328,394,822,1623,9
yüzlerin3378,396,731,7222,3
heftser3438,366,521,7121,4
gözlerin3478,346,391,7120,8
baş96968,274,082,8234,2
girince3668,255,901,7018,8
yollar41988,174,731,9218,6
yolun3888,155,481,6917,0
timsâh3918,145,441,6916,8
içeri75588,144,042,4926,2
teveccüh3938,135,401,6916,7
ejderi3958,135,371,6916,6
görse31198,035,051,6815,3
gemiler54077,954,012,1018,5
cesedi31517,914,701,6713,9
kılup43427,773,941,8714,4
gemileri43567,743,881,8614,1
şerîfin43837,683,781,8513,6
guzât32257,674,131,6311,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (257) →
EÇS VIII 371a … vvelâ kayıklar ile göl içre eyyâm-ı muvâfık ile bâdbânların açup çiftliklere gidüp gûnâ-gûn mâhîler sayd edüp deryâ üzre ayş …
EÇS III 41a–41b … kenlerin küşâde kılup orsa bayrakların ve haçlı peykerlerin açup ra‘dvâr gıjgırup Akka limanına dâhil olmada.
EÇS IX Y72b … sâ haps-i bevle mübtelâ olan kimseler nûş etse mesâne yolun açup tathîr edüp safâ-yı hâtır ile tebevvül olunur gâyet müdrir …
EÇS VI 30b … âd eyledikde cümle sahrâda olan küffârlar bu kerre başların açup yine secdeler edüp "Sem‘an ve tâ‘aten" deyü feryâdlar eyled …
EÇS VII 80b … ümle kendüleri kırup ba‘dehu vakt-i seherde kal‘a kapuların açup küffâr-ı dûzah-karâr hınzîr gibi horlayup yatırlarken Allâh …
EÇS IX Y57a … rafına nâzırdırlar kim her biri ejder-i heft-ser gibi dehân açup âteşfeşânlık eder.
EÇS VIII 321a … ler okuyup ma‘mûr olmasın fermân eyleyüp bizzât kendüler el açup,
EÇS III 42b–43a … içe gûne mu‘cizeler istediler. Hemân ol demde Sâlih Nebî el açup du‘â etdikde bi-emrillahi Te‘âlâ ol yalçın kızıl kaya şak o …
EÇS IX Y314b … i mükerremenin mîl-i minâreleri nümâyân olur. Bu mahalde el açup Mekke'ye müteveccih olup işbu du‘âyı tilâvet ede. Ol du‘â b …
EÇS V 84a … -rahmetü ve'r-rıdvân hazretleri mezkûr İznik gölünün ayağın açup deryâyı göle karışdırup gemiler tâ İznik'e yanaşup iskele o …