İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ağlar*

15 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
52
geçiş
19,3
milyonda
15
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı16493,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3614,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,48
EÇS D 0,67

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: aglar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
diyü65910,799,372,4566,6
buzlarsın3410,7812,251,7348,2
dumrul32410,349,661,7334,6
balık93919,387,222,9872,6
mere41499,357,441,9933,5
delü31059,297,531,7225,5
feryâd54738,296,102,2032,5
aydur55228,165,962,2031,6
çeküp35587,335,121,6815,5
ağa32.0505,553,251,558,2
ya‘nî32.2515,423,111,537,7
deyü76.0075,242,922,3016,3
gibi54.6055,142,821,9211,0
edüp523.9572,770,440,580,4
ile423.7692,460,130,170,0
ve10147.9191,15-1,19-4,059,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (52) →
EÇS II 243a … u] hevâsının letâfetinden halkı sağlardır ve reng-i rûyları ağlar[dır].
EÇS III 17b … en bula insan intifâ‘ı / Bulasın hak katında irtifâ‘ı / Ger ağlarsan dahi vaktiyle ağla / Zamaniyle çıkup bir hoşça çağla / Ki s …
EÇS X Y236b … kuşları tenâvül etmesin içün meyve olan dallara cümle balık ağları çeküp hûş [u] tuyûrdan emîn olur. Ve dırahtının sâyesi gâye …
DK III 135 buzlar ṭoyuŋ dügünün ḳara oldı diyü aġlar beyrege ḳatı firaḳ geldi ḳatlanımadı buldur buldur gözinüŋ …
EÇS I 174b … rler. Ve niçe bini ellerinde harba ve sıpkınlar ve musanna‘ ağlar ve serpmeler ile ubûr ederler.
DK VI 38 … ḳırḳ yigit aġlaşdılar ḳan ṭuralı ṣaġına baḳdı ḳırḳ yigidin aġlar gördi ṣolına baḳdı eyle gördi
EÇS X Y416b "Biz dahi ölsek gerek. Niçün ağlarız? Ayıb şey değildir, kânûndur, cümlemiz ölürüz" deyü cevâb e …
DK V 30 … senden can dilerem virür-misin yoḫsa oġul delü dumrul diyü aġlar-mısın babası aydur
DK III 136 … aynar yaġlar ḳoyılupdur ḳara baġruŋ ṣarṣılupdur aġa diyü ne aġlarsın ne buzlarsın yandı
DK II 71 … z aydur ḳadın ana ḳarşum alup ne bögürürsin ne buzlarsın ne aġlarsın baġrum-ıla yüregüm ne ṭaġlarsın kiçmiş menüm günümi ne aŋdu …