İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

abâ

82
geçiş
30,4
milyonda
3.890.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
39
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8233,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,73

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
abâ8282
âbâ2020

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kebe92511,4310,533,00117,3
ferrâce67210,328,422,4458,6
alaca1017810,307,853,1589,7
pîşvâyı54810,308,742,2351,2
geyerler1124110,127,553,3094,0
fukarâyı816010,087,682,8169,8
kereke3159,999,681,7334,9
dolamalar3179,969,501,7334,1
libâsları3429,638,201,7328,3
geyüp94319,176,422,9762,7
âli362.5878,795,845,90223,1
dervîşânı31458,766,411,7120,8
tarîki52998,756,102,2032,6
merkadi32078,415,901,7018,7
çuka43418,285,591,9623,2
beyâz151.5348,255,333,7882,0
baba67107,965,122,3831,0
tekyei56077,895,082,1725,6
siyâh45727,654,851,9319,2
kırmızı35467,294,501,6613,0
ziyâreti37056,964,131,6311,5
ekseriyyâ37076,964,131,6311,5
eşşeyh49816,954,071,8815,1
ya‘nî72.2516,623,682,4422,9
ehli41.7916,133,201,7810,6
vü31.5725,892,971,517,1
hazreti95.9455,612,642,5217,9
ederler34.5654,401,431,092,2
gibi34.6054,391,421,092,2
var47.6464,081,111,071,9
ammâ715.2293,910,921,252,3
ve62147.9193,780,793,3116,6
u717.4343,710,721,041,5
cümle821.1973,620,631,011,4
ü311.2953,110,130,150,0
dahi313.1862,89-0,10-0,120,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“abâ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (82) →
EÇS VIII 373b Ve cümle sığâr u kibârı beyâz abâ işleyüp yılda bir kerre Dolyan panayırında metâ‘ların fürûh …
EÇS IX Y178a Ve a‘yânları çuka esvâblar ve evsatı alaca abâ kerekeler ve ednâsı bellerinde birer peştemâl ve başlarında …
EÇS VIII 253b … kalabağı gibi manlifke geyerler. Ve esbâbları yine gûnâ-gûn abâ ve kebeler geyerler.
EÇS VI 88a … hâzır, zübde-i evliyâ, umde-i asfiyâ, pîşvâ-yı tarîk-i Âl-i Abâ, ya‘nî eş-Şeyh Hazret-i Gül Baba: Maskat-ı re'sleri diyâr-ı …
EÇS VIII 379a … e, zübde-i evliyâ, umde-i asfiyâ ya‘nî eş-Şeyh tarîk-i Âl-i Abâ Hazret-i Gâzî Osmân Baba: Bizzât Hazret-i Türk-i Türkân Hoc …
EÇS VIII 375a … vretlerinin ve erlerinin çoğu beyâz süd gibi abâ ferrâce ve abâ dolamalar geyüp pâk ü pâkîze olup tâ‘at ederler.
EÇS V 73b Bu ebyât-ı belîğin mefhûmları üzre abâ ve kebe geymeğe ve bir fahfara nân pâre yemeğe kâ’ilim. Hem …
EÇS VIII 281a Evvelâ tarîk-i pîşvâ-yı fukarâ-yı Âl-i Abâ, ziyâret-i Selîm Baba, kuddise sırruhu'l-azîz: Liman kapusu …
EÇS IX Y5a Ziyâret-i sâhib-i tarîk-ı Âl-i Abâ eş-Şeyh Hazret-i Postinpus Baba: Horasân erenlerinden ulu s …
EÇS VII 150a … yününden eğrilmiş ihrâm gibi dokunmuş incecik siyâh daracık abâ dolama geyüp orta kuşak gezerler. Üzerlerine gayri bir şey …