İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

abbâs

105
geçiş
38,9
milyonda
3.119.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
37
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10542,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,52

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
abbâs105105
âbbâs11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tâ’if71810,8610,292,6489,1
ukayl62510,569,592,4569,4
hicâz62810,539,432,4567,9
ammii4810,1810,652,0053,5
ağalığından3109,749,911,7336,2
mây3109,749,911,7336,2
mehdî3169,679,231,7333,0
bakî3179,659,151,7332,6
dârü’ssa‘âde3269,558,531,7329,9
bekavli72249,456,652,6250,9
hazretlerinden3389,437,991,7327,5
hamza41239,176,711,9829,4
abdullâh51879,136,422,2134,8
gazâsında3739,117,041,7223,5
tâlib3958,946,661,7121,9
cenbinde52788,745,852,2030,9
ibn221.6748,665,404,58122,6
ebî31568,565,951,7018,9
civârında31818,435,731,7018,0
b33627,724,731,6713,9
müşerref33757,684,681,6613,7
ağa132.0507,634,353,4353,9
hazreti365.9457,614,285,69147,0
imâm57917,514,342,1320,7
binâsıdır36237,083,951,6210,8
merhûm49197,003,811,8613,7
medfûndur51.2356,933,702,0616,5
kabri38906,633,441,578,9
eşşeyh39816,503,301,568,3
şâh39866,493,291,558,3
hammâmı41.7756,122,861,729,0
alî31.8995,622,341,394,9
yetmiş32.2755,372,081,324,1
oldu43.3615,241,931,484,8
âli32.5875,191,901,273,5
mehemmed33.0454,961,661,182,8
bin1012.2674,731,391,956,9
sultân34.1934,521,200,981,6
ve81147.9194,160,813,8823,2
şehri35.6784,090,760,710,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“abbâs” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (105) →
EÇS IV 371b … ek bî-hisâb abûs Zengi çerisin niçe yüz bin fil ile Hicâz-ı Abbâs ve Tâyif'i harâb ederek Mekke şehrine dest urup Beyt-i şerî …
EÇS IV 256b … drese-i Hüsrev Paşa ve medrese-i Tebrîz kapusu ve medrese-i Abbâs Ağa ve medrese-i Kayaçlı.
EÇS X Y450b … çıkan mâl-ı ganâyim ile Mekke ve Medîne ve Tâ’if ve Hicâz-ı Abbâs ahâlîsi mâl-ı ganâyime müstağrak olmuşlardır.
EÇS IX Y287a–Y287b … t-i Abdullâh'dır ki Hazret-i Risâlet'in pederidir. Hamza ve Abbâs ve Ebî Tâlib ve Hâşim Hazret'in ammileri olmuş olur. Hazret …
EÇS X Y24b … tları beş yüz yigirmi üç sene ve on bir ay ve bir gün oldu. Abbâs hazretleri Hazret-i Risâlet-penâh'ın ammîsidir kim İbn Abdü …
EÇS IX Y229b Be-kavl-i ibn Abbâs, bu gârın kapusuna bâb-ı Serdâb derler. Taşra harem altında …
EÇS IX Y306b … ile maktûl oldular. (---) (---) (---) (---) (---) Q 126b [Abbâs bin Abdülmu]ttâlib'i yetmiş nefer kimesne ile be-dest-i Ka‘ …
EÇS I 96a Târîh-i sebîl-i Abbâs Ağa-yı Dârü's-sa‘âde kurb-ı Lâleli Çeşme:
EÇS I 135a Ve nev binâ Dârü's-sa‘âde Ağası Abbâs Ağa câmi‘i çâr-kûşe bir câmi‘-i hevâdârdır. Kapusu üzre târ …
EÇS VII 149a … i kaviyyü'l-iktidâr oldu kim Yesrib ve Bathâ ve Yelemlem ve Abbâs ve Hicâz ve Tâ’if diyârlarında gürg ile gûsfend hemreme gez …