İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

abdâl

76
geçiş
28,2
milyonda
4.165.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
17
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7631,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,51

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bitlîs1819311,108,694,23183,3
şîr3369,788,531,7329,8
tâli‘i31388,846,591,7121,6
mûsâ64438,575,912,4137,5
hân’ın86538,495,762,7848,4
hânı272.5438,405,565,09156,6
hân’a44937,855,171,9420,9
hân305.4017,494,625,26136,3
firâr47537,304,561,9217,7
eşşeyh59817,284,502,1421,7
koca36077,174,461,6512,8
murâd71.7047,014,192,5027,5
eden31.3046,153,351,568,5
sultân84.1935,943,082,4920,2
âli32.5875,212,361,405,0
hazreti55.9454,771,901,645,9
olan46.7714,261,391,242,8
üzre511.8893,780,901,041,6
edüp723.9573,250,370,610,4
olup517.2813,240,360,490,3
ile623.7693,040,160,260,1
ve27147.9192,58-0,30-1,221,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“abdâl” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (76) →
EÇS IV 274a … bette ve elbette cidd ü ihtimâm-ı tâm ile sa‘y-i belîğ edüp Abdâl Hân'ı ele getiresiz. Bu evlâdları dahi andan bîzârlardır. B …
EÇS IV 264a El-azametullah Koca Abdâl Hân Âl-i Abbâsiyân'ın gayretin çeküp bir meteris binâ etmiş …
EÇS II 348b–349a … riyeleri revândır. Sâhib-i hâne olup ni‘metleri mebzûl olan Abdâl Beğ ve Mehter Ahmed Ağa ve Süleymân Ağa, âyende vü revende …
EÇS V 4a Ve tâli‘-i imâristân: Bitlis Hânı Abdâl Hân kavli üzre tâli‘-i binâsı burc-ı sevrde vâki‘ olup beyt …
EÇS I 206a … î-bedel ve usûl-bend, sihr-i helâ[l] üstâd idi. Bitlîs hânı Abdâl Hân'dan hakîr ile Acem'e, Acem'den Erzurûm'da elli altıda D …
EÇS V 9b … ta'l-kahve tenâvül ederken yine harem kapusu açılup içerden Abdâl Hân'ın en ulu oğlu Bedir Beğ ve dahi küçüğü Nûruddehr Beğ c …
EÇS IV 260b Nasîhatnâme-i Ahmed Paşa berâ-yı Bitlîs Hânı Abdâl Hân-ı âlîşân
EÇS II 234a eş-Şeyh Abdâl Murâd: Sultân Orhânîdir. Ziyâretgâhları mahallinde tavsîf o …
EÇS IV 338a–338b … iler. İllâ İmâdiyye'de Muzurî Hânı Yûsuf Hân ve Bitlîs Hânı Abdâl Hân gelmediklerinden Murâd Hân gâyet gazab-âlûd olup kemeri …
EÇS IV 221a Bu mahalde ol sarp teng mahallerde Bitlîs hânı Abdâl Hân askeri nümâyân olup anı gördük, Abdâl Hân atından nüzûl …