İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

abdi

187
geçiş
69,3
milyonda
1.759.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi18776,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,79

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
abdi187187
abdî6868
abdı11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kemter365212,2710,296,00476,5
kemteri112010,779,953,31137,5
kemterin91310,5310,293,00119,0
ahkar91510,5110,083,00114,8
evliyâyı109210,207,623,1586,9
menâf6510,0011,082,4590,0
memlûkü699,9710,232,4578,5
kemtere5109,709,822,2361,1
memlûk5199,648,892,2353,1
ahkara449,4210,822,0060,0
hâşim4189,328,652,0040,9
za‘îf5739,306,952,2238,6
pürtaksîr51109,116,362,2134,4
kusay368,999,821,7336,7
memlûkum378,999,591,7335,4
beyne’lakrân3258,867,761,7226,7
manzûru3288,847,591,7226,0
kulun3368,787,231,7224,4
fakîr62788,725,282,3932,4
hakîri73768,675,072,5735,8
yârı31138,365,581,7017,4
âsî42208,335,041,9420,2
hakîr222.3018,184,114,4284,3
hamdi99328,044,122,8334,6
müyesser44197,764,111,8815,3
aklı32787,724,281,6412,2
muhammedî34367,303,631,599,6
nefer46897,233,391,8111,6
hudâ112.5827,022,942,8925,8
ibn71.6746,952,922,2916,2
eğer41.1726,592,621,687,9
hemân103.8656,342,222,4815,2
olduğu31.0566,312,361,395,0
hattâ31.3635,991,991,303,8
lâkin31.4935,871,861,253,4
etdi42.1515,811,751,404,1
iken31.8155,621,581,152,6
bin1812.2675,571,402,6412,7
nâm42.6075,551,471,283,0
ağa32.0505,461,401,082,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“abdi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (187) →
EÇS IV 401b … ammâ gâyetü'l-gâye hisâr-ı ibret-nümâ-yı azîmdir. Hatta bu abd-i za‘îfin hatvesiyle Bağdâd'dan ancak üç bin adım küçükdür ki …
EÇS VII 73b Evvelâ kal‘a-i Beç'den on iki atımla ve dörd nefer abd-i müşterâm ile ve yâr-ı gâr-ı refîk-i kadîmim Hindî Baba Mans …
EÇS III 67b … dem istimâ‘ etdikten sonra ale'l-ittifak Abdî-i sânîyi dahi Abd-i evvelin yanına salb edüp yine hânesinde esvâbın zabt etmeğe …
EÇS III 73a … erre kelblerinin sedâsı istimâ‘ olunmuşdur" derler. Ammâ bu abd-i hakîr gâyet takayyüd edüp bu Elbistân'daki kehfde aslâ bir …
EÇS IV 280a … ma bir çeleng sokup el açup hayr du‘â edüp beyne'l-akrân bu abd-i kemteri mümtâz-ı a‘yân etdi. Hâzâ min fazlı Rabbî.
EÇS IV 241b … llet değildir. Niçe bin millet-i benî Âdem vardır. Hemân bu abd-i hakîr Evliyâ-yı pür-taksîr kırk bir yıl seyâhatde yüz kırk …
EÇS IV 210b … dir kim vasfında lisân kâsır ve kalemler kâsırdır. Lâkin bu abd-i hakîr-i kalîlü'l-bidâ‘a lehce-i mahsûsumuz ile alâ kadri'l- …
EÇS III 174a–174b … p sulh-ı Murâd Hân'a muğâyir gûnâ-gûn işler işlenmişdir. Bu abd-i kemter ol taraf ahvâline nigerânda olmağıla der-i devlet ta …
EÇS IX Y256b … d Paşa ki câmi‘ ve medrese sâhibidir, bu Hurrem Efendi anın abd-i müşterâlarından idi. Gâyet mün‘im ve dîndâr sâhibü'l-hayrât …
EÇS VIII 330a–330b … u emîni ve nüzûlât emîni ve sürsat ağaları ta‘yîn olunup bu abd-i kemteri dahi Sadrıa‘zam huzûruna kığırup Kandiye altında fe …