İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

acîb

189
geçiş
70,0
milyonda
1.739.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
29
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi18977,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,88

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
garîb14345712,829,1311,941.587,6
tarzı2442210,336,674,85176,0
garîbdir94910,288,362,9988,1
temâşâgâhdır85710,067,972,8273,6
sırrı98910,057,502,9876,6
tavrı5289,568,322,2348,6
sun‘ı92209,496,192,9659,9
temâşâdır61229,306,462,4242,1
hikmetdir5809,256,802,2237,6
temâşâlar4529,097,101,9931,8
san‘atı4898,886,331,9827,4
cemâ‘atden3448,726,931,7223,1
mehîb41278,705,811,9624,5
turfe3538,676,661,7121,9
temâşâgâh3598,636,501,7121,3
ü12611.2958,494,3210,66525,5
vâcibü’sseyr41788,485,331,9521,8
kârı65538,054,282,3224,3
elhâsıl55187,864,112,1119,1
temâşâ81.1307,633,662,6025,9
ibretnümâ44927,593,861,8614,0
musanna68537,563,652,2519,4
karîb61.0287,343,382,2117,3
hattı36626,853,021,527,3
kaya37436,722,851,496,7
kelâm37906,652,761,486,4
binâyı38546,562,651,466,0
etmişdir41.2106,552,561,667,6
şekli38636,552,631,455,9
hikmeti39766,402,461,425,3
gûne51.8816,312,251,767,7
ola41.5886,202,171,565,8
müzeyyen31.1476,202,221,364,5
ederler104.5656,111,972,3512,4
olmuşdur41.8506,011,951,484,9
hattâ31.3635,991,971,293,7
bunda31.5765,801,761,223,1
ba‘zı31.5775,801,761,223,1
olmuş31.8245,611,551,142,5
olur96.0125,571,421,886,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“acîb” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (189) →
EÇS IX Y231a … hanlara yetişmez. Ammâ Cenâb-ı Bârî berekât-ı Halîl vermiş. Acîb aceb hikmetdir. Ammâ bu ta‘âmlardan mâ‘adâ leyle-i cum‘ada …
EÇS I 168b … ın ellerinde kavalların çalarak gülerek oynayarak ellerinde acîb ü garîb harbalar ve şeştüperler ve salma ve salıklar ve ucu …
EÇS X Y96b … et etse piresi ve kehlesi kalmayup cümle mürd olur, garîb ü acîb tılısmdir. Hele hakîr vâkıf oldum, aslâ sivrisinek ve kara …
EÇS VI 181a … kal‘a topların ve siperlerin bu tertîb üzre bir gûne tarz-ı acîb ü garîb tasnî‘ eylemiş kim bir kal‘ada bu tertîb yokdur. Ve …
EÇS VI 144b … maskara ve mahûf u muhâtaralı dereli ve depeli bir garîb ü acîb zemînli şehir görmedim. Hattâ bu kasaba-i âbâdânın üç taraf …
EÇS IX Y120a … aşra kal‘aya hâyil olmasın içün minâresi yokdur. Bir tarz-ı acîb ü garîb mesciddir. Mihrâbının sağ tarafında beyâz mermer üz …
EÇS II 352b–353a … erjenkmânî ve Behzâd Ağa Rızâ-yı Vanî kârı-misâl bir sun‘-ı acîb ve garîbdir. Ve kabr-i şerîfinde bir mehâbet vardır. Hakîr …
EÇS IV 277a … menâlinde böyle zî-kıymet eşyâlar bulundu ve bir mecmû‘a-i acîb dahi üç yüz seksen varak idi. Her sahîfesinde selef mühürgâ …
EÇS X Y292a … înde cevelân raks edüp yine Bedevî'nin başına karâr ederdi, acîb ü garîb temâşâ idi. Ammâ Bedevî mazınna-i kerâme kimesnedir …
EÇS I 166b … ık koyunlarından ve Karadeniz'de Kili koyunlarından semîn ü acîb koyunları kelle paçaları ile yüzüp vücûdunda beyâz yağ üzre …