İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

aceb

405
geçiş
150,1
milyonda
794.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
20
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi405165,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,87

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKBAHEÇSToplam
aceb··405405
a‘ceb··44
‘aceb1··1
‘acėb·1·1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hikmetdir668012,129,428,11814,9
hudâ’dır185910,317,994,23169,7
hayrâtı2118010,206,604,54153,3
temâşâdır161229,966,773,96120,7
sırrı11899,516,693,2881,6
sun‘ı112209,175,383,2461,1
azîmdir208149,074,354,2583,3
temâşâgâhdır6578,736,452,4242,5
sırrullâhdır458,329,382,0048,8
sırdır4108,308,381,9940,4
hayrâtdır4248,267,121,9932,2
etdiniz4488,186,121,9726,4
hikmeti129768,153,363,1334,3
temâşâgâh4598,145,821,9624,7
hikmet41018,025,041,9420,4
ederler394.5658,012,835,3786,6
târîhin41177,974,831,9319,2
hikmetullâhdır347,919,291,7335,9
hudâdır3137,887,591,7226,3
ma‘rifetdir3147,877,481,7225,8
garîbedir3227,856,831,7222,9
himmeti3417,785,931,7019,0
latîf87867,783,082,4920,2
olmaz64927,783,342,2117,1
ihsânı3487,765,701,7018,0
ferâmûş3557,745,511,6917,2
san‘atı3897,644,811,6714,3
eylemiş3907,634,791,6714,3
teferrücgâh31147,574,451,6512,9
sohbeti31317,524,251,6412,1
suyu66677,522,912,1213,8
sarf31487,474,081,6311,4
bulunur31947,363,691,609,8
mesîregâh31957,363,681,609,8
olur326.0127,352,154,3846,0
etmez32027,343,631,599,6
hayrât32137,313,551,589,3
etmiş68657,272,532,0311,2
hakkâ68687,272,532,0211,1
mel‘ûn32337,273,421,578,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“aceb” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (405) →
EÇS VII 121a–121b … rları var, birbirine geçilir kapuları ve handakları vardır. Aceb hikmetdir kim böyle serâmed kayalardan sular çıkup kal‘adan …
EÇS III 121a–121b … ârâtdan Silisre şehri içre kaldırımlar binâ olunmadadır kim aceb hayrât-ı azîmdir. Zîrâ bu şehir sayf [u] şitâda her hafta b …
EÇS IX Y33b … p bu kal‘a bağlar olmuş, ammâ aşağı şehri ammerahu'llâh bir aceb ma‘mûr u müzeyyen sevâd-ı mu‘azzam bender şehr-i kadîm taht …
EÇS VII 152a … küpleriyle ceng ederken hevâya da çıkarlardı, ammâ bu gece aceb temâşâ oldu, dediler.
EÇS IX Y197b … n ta‘lîmi ile mezkûr uyûnlardan nûş edüp tendürüst olurlar. Aceb ihsân-ı Hudâ'dır.
EÇS III 182a … parçasın Bitlis Hânı'na ver, mâ‘adâsın sen ye" dediler. Ve aceb vâkı‘adır, hayr ola, dediler. Hakîr dahi ta‘accüb edüp "Sey …
EÇS VI 18a … fçi kralın başına bizim Seydî Ahmed Paşa kılıç ile uracağın aceb tasvîr eylemiş kim tâbaka'n-na‘l bi'n-na‘l etmiş.
EÇS VII 101b … konak yerleri vardır. Hâlâ Âl-i Osmân'a mutî‘ re‘âyâlı bir aceb ma‘mûr u âbâdân sev[â]d-ı azîm vilâyetdir.
EÇS VIII 255a … hûdî varsa sabâh mürd olmuş bulunup kapkara yanmış bulunur, aceb hikmetdir.
EÇS I 214b … edenler arslan südü demişler. Hukemâ-yı kudemâ demişler kim aceb ederiz kim bir âdem elma yiyüp ale's-sabâh bir kâse şarâb i …