İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

acele

62
geçiş
23,0
milyonda
5.046.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6225,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,68

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
âheste41649,187,051,9831,3
revâne33687,845,471,6916,9
olunmuş34807,505,091,6815,4
bire35837,254,811,6714,2
gidüp62.6816,163,612,2519,1
ile4523.7695,953,366,06132,2
hemân53.8655,382,821,9211,0
zîrâ33.5894,752,191,354,4
derler34.1234,551,981,293,8
iki59.4174,111,531,464,1
deyü36.0074,021,441,092,2
ammâ415.2293,100,510,600,5
bin312.2673,000,410,430,2
olup417.2812,920,330,410,2
edüp423.9572,45-0,14-0,200,0
ve7147.9190,63-1,96-7,6322,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“acele” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (62) →
EÇS IV 400b … -ı Acem'e dahi haber gönderüp "Şâhım Bağdâd senindir, hemân acele ile imdâd gönderesin." deyü haber gönderdi.
EÇS VIII 194b … n yanı sıra yine piyâde gidüp buzu adımlayup beş yüz adımda acele ile yürüyüp Çoçka burnundan karşu Kırım cânibinde bir mîlde …
EÇS III 31b Kimi acele ile cenge giden âdemlerden su ister, vermese "Hasan-Hüseyin …
EÇS VI 120a … ûyları serâpâ zerdâlû olup kehribâ gibi olmuşlar idi. Hemân acele edüp Komaran'a cân atmağa {kasd etdiler}.
EÇS III 185a–185b … Ammâ Evliyâm yetiş paşaya, hemân Kürdistân. Ve mansıbı var, acele ile revâne olsun. İsterse sonra Gence'ye ve İrân-ı Nahşivan …
EÇS VII 62b … ğından bildim ki bu dünyâda çok şey görmüşsün", deyüp hemân acele ile mecrûh herîfin beynisi yanından bir çifte ile kurşumu a …
EÇS VII 115a "Benim karaçılarım sakının doyum {zengin} olmağa aşkıman {acele} burun {ön} kavurun {kâfirin}, arısın sokup cuyun {öldürün y …
EÇS IX Y307b … irâvân (---) (---) (---) sâ‘at ba‘îddir. Bu sahrâda iki gün acele ile gitdik, yine ol cebel-i Tayyibe nümâyân idi. Ve bu çöld …
EÇS IX Y276a Netice-i kelâm, bu Vâdî-i istikbâl'den acele ile kalkup Medîne'den gelen delîller bu mahalden delâlete b …
EÇS IX Y322a … ldur kim huccâcın avdetinde iki mahmil biribirin geçmeye ve acele ile gitmeye. Zîrâ dönüşde mahşerden bir nişân olup el-iyâze …