İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

acem’dir

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
18
geçiş
6,7
milyonda
14.319.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi187,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,77

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
acem’dir1818
acemdir44

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hıyâbânı611910,499,882,4570,8
gûyâ51.7896,505,712,1930,0
kavmi31.7915,764,971,6814,9
ve6147.9190,41-0,40-0,770,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (18) →
EÇS I 123b Ziyâret-i sultân-ı şu‘arâ Habîbî: Ferzend-i ercümend-i Acem'dir. Hakkâ ki pâkîze eş‘ârı vardır. Selîm Şâh-ı Evvel'in nüdemâ …
EÇS IV 285a Paşa eydür: "{Evliyâm! Varacağın} diyâr-ı Acem'dir. Ferzend-i rindi çokdur, dînleri yokdur. Zemmâm u nemmâm ve …
EÇS VIII 233b … â cümleden ma‘mûr teferrücgâh-ı Çağlayık: Gûyâ ki hıyâbân-ı Acem'dir.
EÇS VII 148b Andan kabâ’il-i memdûh Acem'dir kim ibtidâları kavm-i Tatar'dır kim bu iki kavimden edîm-i …
EÇS X Y115a … a sâyesindedir. Aslâ güneş te’sîr etmez, gûyâ bir hıyâbân-ı Acem'dir. Âyende vü revendeye bir mutantan fincân kahve-i Yemenîsi m …
EÇS I 140b … mahsûs bir sarây-ı bâğ-ı Merâm ürd-i heşt-behişt çâr-bâğ-ı Acem'dir kim vasfında lisânlar kâsır ve kalemler kâsirdir. Bunda ola …
EÇS IV 208b … ma‘mûr oldu. Ammâ ekseriyyâ halkı Ekrâd u Türkman ve Arab u Acem'dir. Re‘âyâ vü berâyâsı cümle Ermenî'dir. Anınçün diyâr-ı E[r]m …
EÇS VIII 359b … u Koru dağ mesîregâhı bir çemenzâr-ı lâle‘ızâr ve hıyâbân-ı Acem'dir kim gûyâ Konya'nın Merâm'ı ve Malatiyye şehrinin Aspuzu'sud …
EÇS IV 288a–288b … i nâm mahalle varıldığı bir alçak kûhdur kim ibtidâ hudûd-ı Acem'dir. Ammâ kal‘a-i 288b Kotur Osmânlı'da iken Acem teğallüben …
EÇS II 325a … paçayı hâlâ hâli üzre hudûddur. Bu nehrin karşu şark tarafı Acem'dir. Beri, garb tarafı Kars hâkidir.