İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

adâlet

206
geçiş
76,3
milyonda
1.586.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20684,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,86

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bervechi11418113,2410,0110,671.457,0
kadıya228911,258,664,68226,5
senevî3931911,257,656,21341,6
adl185011,179,204,24201,3
paşasına156210,848,633,86153,6
beher2428210,657,124,86191,7
guruş4267110,626,686,42309,4
adli104210,378,613,15102,0
hâsıl441.13310,075,996,53281,6
kurâlardan97210,057,682,9979,1
kise101539,836,743,1374,4
kîse371.1889,765,675,96220,3
mollasına599,579,832,2361,7
beğine71089,516,732,6251,9
kadılara5199,518,752,2352,1
kîsei6759,457,032,4347,1
kurâdır92219,436,062,9658,3
kadısına5389,397,752,2344,5
kurâlarından5499,337,382,2241,8
hükmi61129,276,452,4242,2
akçedir82279,245,852,7849,5
köşkü5669,236,952,2238,7
bâdı5999,076,372,2134,5
ber4429,057,281,9932,8
nâhiye61908,965,692,4035,8
hükûmât4628,936,721,9829,6
ma‘dûdu388,849,261,7333,8
mollâsına3168,798,261,7329,0
eyâletinden3268,737,561,7225,8
cevzi3298,717,401,7225,2
rûmî41388,575,571,9623,2
yeridir3858,405,851,7018,6
vechi42378,214,791,9318,9
kurâlardır31528,105,011,6815,1
otuz87738,064,082,6630,3
kazâdır65498,024,162,3123,4
nâhiyesi43167,974,371,9016,7
olur466.0127,923,656,24149,3
sultânı32437,774,341,6512,4
eyleyüp46137,323,421,8111,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“adâlet” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (206) →
EÇS VI 78a–78b … ümle dörd bin asker beslemek kanûndur. Ve senevî ber-vech-i adâlet cevz-i ma‘dûdu iki yüz kîse mâl olur, ammâ cürm-i cinâyeti …
EÇS X Y68a Andan kazâ-i İskenderiyye, ber-vech-i adâlet kırk kîse olur.
EÇS V 113a … iğit besleyüp livâsı hâkinde hükm-i hükûmât edüp ber-vech-i adâlet on yedi bin guruş mâl tahsîl edüp me’mûr olduğu sefere gide …
EÇS X Y78b … îr İbrâhîm Paşa kat‘-ı menâzil ederek Mısır'a gelüp adl [ü] adâlet etdüğine Celâlîzâde Mustafâ Çelebi târîh demişdir:
EÇS V 66a … Tatar kurâlarıdır. Bu kurâlardan kadılara senevî ber-vech-i adâlet yedi kîse hâsıl olur. Ve müftîsi ve kal‘a dizdârı ve yigirm …
EÇS V 94b … ara beher sene on kîse olur, ammâ kapudan paşaya ber-vech-i adâlet yetmiş bin guruş olur. Eğer şikâr gemiler ve ba‘zı mevâdlar …
EÇS I 31b "Fetih günleri ol asırda size adâlet eylen buyurduk idi. Şimdi gerekdir kim şimdi bu size hâsekî …
EÇS V 20b … (---) aded ma‘mûr u âbâdân kurâlardan beher sene ber-vech-i adâlet (---) guruş hâsıl olur ve cümle (---) aded nevâhîsi vardır.
EÇS IV 372a–372b … u hükûmetdir. Üç bin güzîde asker ile beher sene ber-vech-i adâlet yüz kise tahsîl ide. (---) (---) (---) (---) (---) 372b
EÇS III 8a … dî Gâzî yüz elli akçe pâyesiyle şerîf kazâ oldu. Ber-vech-i adâlet yetmiş altı pâre nâhiye kuralarından kadısına senevî dört k …